Ma`lumotlar : 1092
Xabarlar soni: 591
Bugun: 16.11.2026
Soat: 23:11
Ispancha partiya Karpov Savon Moskva, 1971
Muallif: Mengliyev Sh.
Qo`shilgan sana: 2015-06-07
Ispancha partiya Karpov Savon Moskva, 1971
1. e2---e4 e7----e5
2. Kg1---f3 Kb8---c6
3. Cf1---b5 a7---a6
4. Cb5---a4 Kg8---f6
5. 0---0 Kf6 : e4
Ispancha partiyaning ochiq variant ko’p qo’llangan davr chamasi o’tib ketdi. Endi u hozirgi zamon turnirlarida brogan sari kam uchramoqda. (Lekin 1978 va 1981 yillardagi Karpov Korchnoy matchlarida u ko’p qo’llanildi-tarjimon.)
6.d2---d4 b7---b5
7.Ca4---b3 d7---d3
8.d4 : e5 Cc8---e6
9.C2---c3 . . .
Oxirgi vaqtlarda bundan bo’lak yurishlar ham uchrab turmoqda. Bu yerda grossmeyster I. Zaytsev 9. a4 yurishni muvaffaqiyat bilan qo’llaydi. Mana misol uchun Zaytsev --- Xonfi partiyasi (Moskva---Budapech matchi, 1973 yil) shunday davom etgan edi: 9. a4 b4 10. a5 Kc5 (Ca4 ni daf etib) 11. Cg5 Fd7 12. Kbd2 h6 13. Cf4 g5 14. Ce3 d4?! 15. C : e6 fe (yoki 15 . ... K : e6 16. Ke4--- oqlar afzallika erishdi) 16. K : d4! K : d4 17. Fh5 + va qoralar juda qattiq hujum ostida qoldi.
9. . . . Cf8---c5
10. Kb1---d2 0---0
11.Cb3---c2 Ce6---f5
Qoralarning oq fili soyadek o’z opponenti ketidan qolmayapti. Bu plan I. Ravinovich---Plats partiyasidayoq uchragan edi.
12. Kd2---b3 Cf---g6
Mashhur Fisher---Larsen partiyasida (Santa – Monika, 1966 yil) boshqacha plan sinab ko’rilgan edi: 12. ... Cg4 13. K : c5 K c5 14. Le1 Le8 15. Ce3 Ke6 16. Fd3 g6 17. Ch6 Ke7 18. Kd4 Cf5 19. K : f5 K : f5 20. Cd2 Fh4 21. Ff1 Kc5 22. g3 Fc4 23. Fg2 Kd3 24. C : d3 F : d3 25. Cg5 c6 26. g4 : Kg7 va tayyorlab qo’yilgan 27. Lad1 ga 27. . . . L : e5 o’ynalishi malum bo’ldi. Keyinchalik Larsen hatto yutib chiqdi, lekin, umuman olganda , debyut oqlarning foydasiga bo’lgan edi, albatta. 15. Cf4 dan keyin ham oqlarning ishi juda yurishib ketgan edi. Bunga chunonchi , Karpov—Smislov va Karpov---Belyavskiy partiyalari (Leningrad 1977 yil) misol bo’la oladi.
13. Kf3---d4 Cc5 : d4
Yengil spohlarning omonat vaziyati qoralarni umuman pozitsiyaviy nuqtai nazardan olganda unchalik ko’ngildagidek bo’lbagan bu almashinuvga majbur etmoqda.

14. c3 : d4! . . .
Variantning kuchaytirilishi ilgarilari odatda qoralar oldingi nomurakkabroq vazifalar qo’yuvchi 14. K : d4 o’ynashardi (14. . .. K : d4 15. cd c5 16. f3 cd?! 17. F : d4).
14. . . . a6--- a5
15 f3 ga a4 yurishi bilan oq otni <<almashtirish ostiga haydashga>> ga ulgurish uchun.
15. Cc1---e3 Kc6---b4 Boshqacha yurishlar tartibi e’tiborga loyiq edi:
16. Kd2 (16. Kc5 K:c5 17. C:g6 hg 18. Lc1 K:d4 19. L : c5 Kf5 oqlarga afzallik bermaydi) 16. ... a3 17. K:e4 (17. ba Kc3 yoki 17 Fc1 ab 18. F:b2 K:d2 19. C:d2 C:c2 20. F:c2 K:d4 yomon) 17. ... ab 18. Lb1 de 19. L:b2 Ke7 Lekin bu yerda ham afzallik oqlarda. Masalan: 20. L : b5 L : a2 21. Fb1 Fa8 22. Lc1. Oqlar yaqol ustunlikka ega bo’ladigan mana bunday plan ham mavjud edi: 15. ... a4 16. Kd2 Ka5 17. Lc1! Master A. Chistyakov ushbu partiyaga berilgan sharxlarda (<<shaxmat>>, 1972, N 3) bu yerda 17. b3 ni xato tahlil qiladi; bu, 17. ... Kc3 dan keyin oqlarni moddiy talofatlarga olib keladi.
16. Cc2 – b1 a5 – a4
17. Kb3 – d2 a4 – a3
18. ba ga javoban qoralar 18. ... L : a3 o’ynaydi qo’yadi. (18. ... Kc3 emas – 19. Fb3!).
18. Fd1 – c1!! ...
Ko’rinishidagi oddiygina bu yuirishda ulkan afzalliklar yashiringan. 18. Fb3 ancha kuchsizroq bo’lib, qoralar bunga kuchli 18 ... Kc6 javopbini berishga tayyor. (19. ba? K : d4). Shuning uchun oqlar b2, d2 va c2 xonalarini nishonga olish muhimdir. 18. Fc1! yurishi chinakamiga qoralarning debyut planini rad etadi.
18. ... La8 – a6
18. ... c5 19 ba (19. K : e4 cd 20. cd2 sipoh yutishga olib boradi. Lekin 19. K : e4 de 20. dc Kc6 dan keyin vaziyat unchalik ravshan emas. 19. K : e4 de 20. ba Kd3! 21. C : d3 cd bo’lganida ham qoralar durang qilish uchun chakki Imkoniyatlarga ega bo’lmaydi). 19. ... cd 20. ab de 21. K : e4 de (yoki 21. ... C : e4 22. F : e3 C : b1 23. Lf : b1) 22. F : e3 variantida oqlar piyoda yutadi va o’z ustunligidan foydalanish uchun yaxshi imkoniyatlarga ega bo’ladi. Extimol, qoralar xuddi shunday o’ynashi lozim edi. Ular tanlangan yo’lida deyarli tezda xalokatga uchraydi.
19. b2 : a3 La6 – c6
20. Fc1 – b2 Kb4 – c2
Endi na 20. ... K : d2 21. C : d2 Kd3 – 22. Fb3, na 22. ... Kc2 – 23. Lc1 yordam bera oladi.
21. Lf1 – c1 Kc2 : e3
22. Lc1 : c6 Ke4 : f2
Qutilishining chorasi yo’q. 22. ... Fg5 ga 23. C :e4 C : e4 24. g3 kabi 23. L : g6 fg 24. C:e4 ham mumkin.
23. Kd2 – f1 ....
Voqealarni jadallashtiradi. Qora otlar qattiq bog’lanib qoldi, endi yangi talofatlar majburiy.
23. ... Fd8 – d7
24. Kf1 : e3.
Eng osoni shu. 24. ... F : c6 25. Kp : f2 f6 26. C : g6 fe + 27. Cf5 g6 28. de dan keyin oqlar bir sipoh ortib qoldi.
Qoralar taslim bo’ldi.
2284 marta o`qildi.