Ma`lumotlar : 1092
Xabarlar soni: 591
Bugun: 16.11.2026
Soat: 22:54
Karo-Kann ximoyasi Karpov va Zaysev RSFSR birinchiligi 1970
Muallif: Nazarov A.
Qo`shilgan sana: 2015-01-31
Karo-Kann ximoyasi Karpov va Zaysev RSFSR birinchiligi 1970
1. e2—e4 c7—c5
2. d2—d4 d7—d5
3.Kb1—c3 d5 : e4
4. Kc3 : e4 Kb8—d7
4. … Cf5 yurishi mening ucun ancha nohushroq bo’lur edi.
5. Kg1—f3 kg8—f6
6. Ke4 : f6+ Kd7 : f6
7. Kf3—e5 …
Bu shu uchrashuvga oz qolganda paydo bo’lib, mening diqatimni jalb qilgan g’oyadir. O’sha paytgacha bor- yo’g’i bir necha partiyalardagina 7. Ke5 (7. … Cf8 8. c3 e6) o’ynalgan va 7. … Ce6. keyin g7—g6, Cg7 eng yaxshi etiroz ekanligi zircha qoralarga alum emas edi.
7. … Cc8—f5
8. c2—c3 e7—e6

Ancha oldingi partiyalardan birida 8. … Kd7 9. K : f7 Kr : f7 10. Ff3 e6 11. g4 bo’lib, oqlar ustunlikka erishgan edi.
9. g2—g4 Cf5—g6
10. h2—h4 …
M. Talning M. Botvinnikka qarshi partiyalaridan darak. Jasur piyodalar qora filning g6 dagi vaziyati shubhali ekaninitakidlamoqchi. Xaqiqatdan xam, h7—h6 qilib bo’lmaydi, chunki K : g6, filni boshqa dioganalga olib o’tish esa umuman mumkin emas—10. … Ce4 11f3 Cd5 12. c4.
10. … Cf8—d6
11. Fd1—e2 …
Birdaniga 11.h5 to’g’ri kelmas edi—11. … Ce4 12. f3 C : e5!
11. … c6—c5
Qoralar, o’z imkoniyatlari taktikada ekanligini tushunmoqda.
12. h4—h5? …
Bu hisobdan yangilash bilan bog’liqdir. 12. Cg2 yurishi kichik ustunlik berardi, ruxni filga berib esa, men zo’r pozitsiyani olardim: 12. dc Ce4 13. cd C :h1 14. Cf4 (yoki 12. … C : e5 13. F : e5 K : g4 14. F : g7). Men bularning hammasini taxta yonida o’tirganimda ko’rgandim-u, lekin negadir beixtiyor <h> piyodasini olg’a survordim.
12. … Cg6—e4
13. f2—f3 c5 : d4!
14. Fe2—b5+ Kf6—d7
Men bu imkoniyat borligini naq unutib qo’yibman. Endi 15. K : d7 bo’lsa, avval 15. … Cc6 o’ynaladi, 15. F : d7+ F : d7 16. K : d7 ga esa 16. … C : f3! juda nohush javobdir. Shunday qilib, ikkala variyantda ham oraliq yurishlar mavjudligi pozitsiyaga baxo berishni o’zgartiradi. Men bularning hammasini ko’rgach, chigalliklar <changalzoriga> kirishga ahd qildim.
15. Ke5 : f7 …

15. … Cd6—g3+
16. Kre1—e2! …
Undov belgisi, albatta, nafaqat oqlar qilgan bigina yurishga, balki shoxning xavf-xatarga to’lib toshgan taxta markaziga qarab qiladigan dadil yurishi bilan bog’liqbutkil rejaga tegishlidir.
16. … d4—d3+
16. … Ff6 bo’lsa, men 7. fe o’ynamoqchi edim (boshqa hamma yurishlar mag’lubiyatga olib keladi. Lekin tanlanganidan keyin ham oqlarning pozitsiyasi unchalik yaxshi emas).
17. Kre2—e3 …
Birinchi qarashda bu yerda 17. … Kr : f7 18. Kr : e4 (18. fejuda yomon—18. … Ke5 va 19. … Fg5+ xavfi tug’uladi) 18. … Kf6+ 19. Kre3 Kd5+ osongina yutardi, balki dadil markazga qaytar edi—20. Krd2 Cf4+ 21. Krd1 d2 tufayli tezda yutqizardi, balki dadil markazga qaytar edi—20.kre4! lekin har qalay, qoralar ko’rsatilgan variantga borsa arziydi, chunki osoyishtagina 20. … Lc8 dan keyin <o’ynab turgan > shox havf ostida qolardi! Zaysev bundan ortiqrog’ini istayapdi.
17. … Fd8—f6
18. Kre3 : e4 …

18. … Ff6—f7
19. Lh1—h3 …
O’z zaif punkti--<f3> ni qo’riqlash kerak.
19. … a7—a6
20. Fb5—g5 h7—h6?
Xozirgi master D. Godez ko’rsatgan 20. … e5 21. L : g3 Kc5+ 22. Kre3 o—o 23. Lh3 Lad8 (24. … Ke4 xavfini tug’dirib ) xar qalay qoralarning yutig’iga olib kelardi.
21. Fg5—e3! …
21. Fg6 yutqizaredi, chunki 21. .. Kc5+ 22. Kre3 ( 22. Krd4 0—0—0 + dan keyin qoralar farzinni bo’shatib, mot qiluvchi hujum boshlaydi) 22. … Cf4+ 23. Krf2 F : g6 24. hg d2.
Lekin bu yerda (21. Fe3 dan keyin) endi oqlar afzallikka erishish xavfini tug’dirayotganiga ishonish qiyin. Zaysev majburiy durang variant:21. … Kf6+ 22. Kr : d3 K : g4 23. Fg F : f1+ 24. Krc2 F : h3 25. F : e6+ Krd8 26. Fd5+ Krc8 27. Fg5+ Krb8 28. Cf4+ ga borishi kerak edi (bunda qoralar kishti-qoyimdan qutila olmaydi).
Ammo, bunday pozitsiyada <mot qillish>ga oynashdan qanday kechib bo’ladi?!
21. … e6—e5
22. Kre4—d3 Cg3—f4
23. Fe3—g1! …
Oq shohning vaziyatiilgargidek, manevrlar paytida iloji boricha aniqlikni talab qiladi. Xozircha farzin qoralarning otini poylab turishi kerak.
23. … 0—0—0
24. Kd3—c2 Cf4 : c1
25. La1 : c1 …
Oqlar bir piyodani beryapti-yu, lekin buning evaziga hamma sipohlarini o’yinga safarbar etishinitaminlayapdi. Yaqin oradayoq qoralar pazitsiyasidagi, chunonchi, oq fil xo’jayinlik qila boshlovchi b1—h7 dioganalidagi mavjud zaiflik bilinib qoladi. Raqibga ajoyib imkoniyatlar yaratuvchi 25. Kr : c1 Ff4+ 26. Krc2 e4 27. fe Ke5 ancha yomonroq edi.
25. … Ff7 : a2
26. Lh3—h2 Lh8—f8
27. Lh2—d2 Fa2—a4+
27. … L : f3 butunlay yaramasdi—bu holda katta dioganal filga ochilib qoralar va oq ruxlarning <d> liniyasida qavatlanishishi masalani xal qilar edi.
28. Krc2—b1 …
Ux-x! nixoyat uyiga kelib oldi-ya!

28. … Fa4—c6
29. Cf1—d3 Krc8—c7
f3 piyodasini isdagan xilda olinishi 30. Cf5 ochmasi tufayli istiqbolsizdir.
30. Cd3—e4 …
Bu, filning vaqti kelganda otdan kuchliligi yaqqol misollardan biridir.
Oq xonalarda joylashgan shox flangidagi piyodalar filga tayanch punktlar barpo qiladi va shu bilan birga uning quvvatini oshiradi.
30. … Fc6—b6
31. Fg1—h2 …
Oqlar bir yurish bilan bir necha vazifani bajardi: birinchidan, qoralar pazitsiyasidagi eng zaif—e5 punktini nishonga oldi; ikkinchidan, otni ana shu piyodani ximoyalashga bog’lab qo’ydi; uchinchidan, d2 ruxini ko’riqladi.
31. … Ld8—e8
32. Lc1—d1 …
Butkul egalik!
32. … Kd7—f6
33. Ce4—g6 Le8—e7
34. Ld1—e1 Fb6—b5
35. Ld2—e2 Kf6—d7
36. Cg6—f5 Lf8 : f5
Qoralar e5 piyodasini berishni istamay, ruxini filga almashtirayapdi.
37. g4 : f5 Fb5—d3+
38. Krb1—a1 Fd3 : f5
39.Fh2—h4 Kd7—f6
40. Fh4—c4+ Krc7—d8
41. Fc4—c5 Kf6—d7
42. Fc5—d5 …
Oqlar e5 va b7 piyodalari xamda qora shoxga bo’lgan xaf-xatarni birgalashtirib, o’z pozitsiyasini kuchaytirmoqda.
42. … Kd8—c8
43. Le2—e4 b7—b5

Boshqacha himoya ko’rin mayabdi. Qolgani, odatda aytilganidek, texnikaga bog’liq bo’lib, izoxga muxtoj emas.
44. Fd5—a8+ Krc8—c7
45. Fa8—a7+ Krc7—d8
46. Fa7 : a6 Ff5 : h5
47. f3—f4 Fh5—f5
48. Fa6—a8+ Krd8—c7
49. Fa8—a5+ Krc7—c6
50. c3—c4 b5—b4
51. Fa5 : b4 Le7—e6
52. f4 : e5 Krc6—c7
53. Fb4—a5+ Krc7—b7
54. Fa5—b5+ Le6—b6
55. Fd5—b5+ Krb7—c7
56. Kra1—b1 Ff5—f2
57. Le4—e2 Ff2—f5+
58. Fd5—e4 Ff5 : e4+
59. Le4 : e4 Kd7—c5
60. Le4—e3 Kc5—e6
61.Krb1—c2 g7—g5
62.Krc2—c3 h6—h5
63.b2—b4 Lb6—a6
64. c4—c5 La6—a3+
65. Krc3—c4 La3 : e3
66. Le1 : e3 h5—h4
67. b4—b5 Krc7—d8
68. b5—b6 Krd8—d7
69. Le3—d3+ Krd7--c8
70.Ld3—d6 h4—h3
71.Ld6 : e6 g5—g4
72. Le6—h6. Qoralar taslim bo’ldi.
2458 marta o`qildi.