Ma`lumotlar : 1092
Xabarlar soni: 591
Bugun: 17.11.2026
Soat: 0:15
Multimedia ilovalarining turlari
Muallif: Mengliyev Sh.
Qo`shilgan sana: 2014-12-10
Multimedia ilovalarining turlari
Multimedia ilovalari quyidagilarga bo‘linadi:
• prezentatsiyalar;
• animatsion roliklar;
• o‘yinlar;
• videoilovalar;
• multimediali galereyalar;
• audioilovalar;
• web uchun ilovalar.
1-jadvalda multimedia ilovalari haqida asosiy tushunchalar va ularning
ko‘rinishlari to‘g‘risida ma'lumot berilgan.
1-jadval. Multimedia ilovalari asosiy tushunchalari
Multimedia ilovalari |
Tushuncha |
Taqdimot/prezentatsiyalar |
Taqdimot (ing. presentation) – audiovisual vositalardan foydalanib ko‘rgazmali shaklda ma'lumot taqdim etish shakli. Taqdimot yagona manbaga umumlashgan kompyuter animatsiyasi, grafika, video, musiqa va ovozni o‘zida mujassam etadi. Odatda taqdimot ma'lumotni qulay qabul qilish uchun syujet, ssenariy va strukturaga ega bo‘ladi. |
Animatsion roliklar |
Animatsiya – multimediali texnologiya; tasvirning harakatlanayotganligini ifodalash uchun tasvirlarning ketma-ket namoyishi. Tasvir harakatini tasvirlash effekti sekundiga 16 ta kadrdan ortiq videokadrlar- ning almashinishida hosil bo‘ladi. |
O’yinlar |
O‘yin dam olish, ko‘ngil ochish ehtiyojlarini qondirish, organizmdagi zo‘riqishni yo‘qotish hamda |
|
Videoilovalar – harakatlanuvchi tasvirlar ishlab chiqish texnologiyasi va namoyishi. Video tasvirlarni o‘qish qurilmalari – videofilmlarni boshqaruvchi dasturlar. |
Multimedia-glareyalar |
Galereyalar – ovoz jo‘rligidagi harakatlanuvchi suratlar to‘plami. |
Audioilovalar |
Ovozli fayllarni o‘quvchi qurilmalar – raqamli tovushlar bilan ishlovchi dasturlar. Raqamli tovush |
Web uchun ilovalar |
web uchun ilovalar – bu alohida veb-sahifalar, uning tarkibiy qismlari (menyu, navigatsiya v.b.), |
Multimedia ilovalari yaratish texnologiyasini o‘rganishda ularning qanday yaratilishini ifodalovchi ssenariy ishlab chiqiladi. Bundan kelib chiqib, har bir
multimedia ilovasi turli tarkibiy qismlar (turli mavzular)dan tashkil topadi, degan mantiqiy xulosaga kelishimiz mumkin. Multimedia ilovalari tarkibini quyidagi qismlarga bo‘lish mumkin: yaratilayotgan multimedia ilovasi uchun mavzu tanlash, ish maydonini belgilash (masshtab va fon), kadrlar, qatlamlardan foydalanish, turli shakllar simvollarini yaratish, dasturlash tilida o‘zgaruvchilar kiritish va skriptlar yozish, tovushli fayllar bilan ishlash, matn qo‘shish, effektlar yaratish, rasmlardan foydalanish va import qilish, kutubxonadagi tayyor komponentlardan foydalanish, navigatsiyani yaratish, matn razmetkasi tillari va skriptlash tillaridan foydalanish.
O‘z navbatida multimedia ilovalarini quyidagi turosti turlarga bo‘lish mumkin. Multimedia ilovalarining turosti turlari to‘g‘risidagi asosiy tushunchalar 2-jadvalda keltirilgan.
2-jadval. Multimedia ilovalar turosti turlarining asosiy tushunchalari
Taqdimot: |
Animatsiya: |
O‘yinlar: |
Video o‘qish qurilmalari: |
Multimedia-galereyalar: |
Tovush o‘qish qurilmalari: |
web uchun ilovalar: |
Multimediali mahsulot yaratish uchun ko‘plab texnik instrumentlar mavjud.
Yaratuvchi gipermatn sahifalarini yaratishda ishlatiladigan dasturni tanlab olishi kerak. To‘liq funksional multimedia dasturlarini yaratishga imkon beruvchi bir qator kuchli multimedia yaratish vositalari mavjud. Macromedia Director, Macromedia Flash yoki Authoware Professional kabi paketlar yuqori darajadagi professonal va qimmat vositalar hisoblanadi, shu bilan birga FrontPage, mPower 4.0, HyperStudio 4.0 va Web Workshop Pro ularning oddiyroq va arzonroq analoglari hisoblanadi. PowerPoint va matn muharrirlari (masalan, Word) kabilardan ham chiziqli va chiziqsiz multimediali resurslar yaratishda foydalanish mumkin. Borland Delphi ham multimediali ilovalar ishlab chiqish vositasi hisoblanadi. Sanab o‘tilgan vositalar oson o‘qish va tushunish mumkin bo‘lgan to‘liq hujjatlar bilan ta'minlangan. Albatta, yana ko‘plab boshqa ishlab chiqish vositalari borki, sanalganlar o‘rniga ulardan foydalanib ham bir xil natijaga erishish mumkin.
Hozirgi kunda multimedia ilovalari yaratish texnologiyalarini o‘rgatuvchi
avtomatlashtirilgan tizimlar juda kam, ularni topishning iloji ham yo‘q. Ushbu
mavzuda darslar, kitoblar va maqolalar to‘plamiga ega bo‘lgan Internet tarmog‘i
sahifalari ham shunday tizimlarga o‘xshaydi. Bunday saytlarning asosiy qismi
“Multimedia elementlari yaratish uchun flash darslari” yoki Macromedia Directorda
multimedia yaratish” mavzulariga yo‘naltirilgan.
Multimedia taqdimoti turlari Interfaol multimedia taqdimoti – iyerarxik tamoyil asosida tizimlangan va maxsus foydalanuvchi interfeysi orqali boshqariladigan
multimedia komponentlari majmui.
Foydalanish maqsadidan kelib chiqib, interfaol taqdimotlar shartli ravishda quyidagi turlarga bo‘linadi:
korporativ multimediali taqdimot;
multimediali katalog;
mahsulot taqdimoti;
o‘rgatuvchi yoki test dasturi;
erkin foydalanishga ruxsat berilgan kompyuterlar uchun multimedia qobig‘i;
elektron nashr yoki multimedali kitob.
Chiziqli multimedia taqdimoti – murakkab grafika, videoqo‘yilma, ovoz jo‘rligi ta'minlangan va navigatsiya tizimiga ega bo‘lmagan harakatli rolik.
Chiziqli taqdimotlar mo‘ljallanishiga ko‘ra shartli ravishda quyidagi shakllarga
bo‘linadi:
stend shaklidagi multimedia taqdimoti;
elektron doklad yoki jo‘rlikdagi taqdimot;
sales-taqdimot;
promo-rolik;
intro-rolik;
ekran himoya lavhalari (ScreenSavers).
Maxsus multimedia yechim.
Shakllantirilgan ssenariylar bilan multimedia taqdimoti Shakllantiriladigan ssenariylar bilan multimedia taqdimotlarida ularni boshqarish bo‘yicha foydalanuvchi imkoniyatlari sezilarli darajada kengaymoqda. “ScenePro 2” tizimi yordamida taqdimotga quyidagi funksional imkoniyatlar joriy etilmoqda:
• multimedia taqdimotining daraxt shaklidagi to’zilmasini
shakllantirish;
• ssenariylarni shakllantirish – daraxtning har bir bosqichi uchun
taqdimotning mazmuniy qism(modul)larini ko‘rsatish ketma-ketligini tanlash;
• namoyish etish uchun tayyor ssenariylardan foydalanish;
• ovoz jo‘rliklarini alohida boshqarish.
Shakllantiriladigan ssenariylar bilan multimedia taqdimotlari o‘z ichiga interfaol va chiziqli multimedia ilovalari imkoniyatlarini birlashtirishi mumkin.
27698 marta o`qildi.