Ma`lumotlar : 1092
Xabarlar soni: 591
Bugun: 16.11.2026
Soat: 23:0
HTML tili operatorlari
Muallif: Zaripova M.J.
Qo`shilgan sana: 2014-03-13
HTML tili operatorlari (Teglar)
<!---….---> - izoh. Shu belgi orasiga joylashtirilgan ixtiyoriy matn izoh deb qaraladi.
<A>…</A> - hujjatga giperaloqani o`rnatish. Ushbu giperaloqaga olib boruvchi URL ta'riflovchisi, HRIF atributiga HREF=http://www.goantipast.html>. A</> ko`rinishidagi giperaloqa sifatida tasvirlanuvchi ixtiyoriy so`zlar.
<ABBR>…</ABBR> - o`z matnini abbreviatura (qisqartma) sifatida aniqlaydi.
<ACRONYM>…</ACRONYM> - abbreviaturalarni belgilash uchun ishlatiladi. U orqali akronimlarni (abbreviaturalardan iborat so`zlarni) belgilash tavsiya etiladi.
<ADDRESS>…</ADDRESS> - hujjat muallifini belgilash va adresini ko`rsatish uchun ishlatiladi.
<B>…</B> - matnni qalinlashtirilgan shrift bilan tasvirlaydi.
<BASEFONT>…</BASEFONT> - hujjatda avvaldan qabul qilingan shriftni o`lchami, turi va rangini ko`rsatish.
<BIG>…</BIG> - katta o`lchamdagi matnni ko`rsatadi.
<BLINK>…</BLINK> - o`chib-yonib turuvchi matnni tasvirlaydi.
<BODY>…</BODY> - Web varaqni to`ldiruvchi matn, deskriptorlar va boshqa ma'lumotlarni aniqlaydi.
<CAPTION ALIGN=(TOP yoki BOTTOM)>…<CAPTION> - jadval sarlavhasi tegi.
<CITE>…</CITE> - kitob nomlari yoki sitatalar va maqolalarda boshqa manbalarga murojaat va h.z.larni belgilash uchun ishlatiladi.
<CODE>…</CODE> - o`z matnini programma kodining katta bo`lmagan qismi sifatida aniqlaydi.
<DEL>…</DEL> - o`z matnini o`chirilgan sifatida aniqlaydi.
<DFN>…</DFN> - o`z matn qismini ta'rif sifatida aniqlaydi.
<DL>…</DL> - ta'riflar ro`yxatini ko`rsatadi. Ichida <DT> teg orqali aniqlanayotgan termin, <DD> teg bilan esa abzats o`z ta'rifi bilan aniqlanadi.
<EM>…</EM> - matnning zarur qismlarini ajratish uchun ishlatiladi. Odatda bu qo`lyozmali ko`rinishlardir.
<FONT>…</FONT> - shrift parametrlarini ko`rsatadi. Parametrlar: FACE (shrift turi), SIZE (shrift o`lchami) va COLOR (shrift rangi).
<H1>…</H1> - birinchi pog`ona sarlavhalari. Eng kattalari.
<H2>…</H2> - ikkinchi pog`ona sarlavhalari. Umuman, olti xil sarlavhalar mavjuddir. Ularning qolgan to`rttasi quyida berilgan.
<H3>…</H3> - uchinchi pog`ona sarlavhalari.
<H4>…</H4> - to`rtinchi pog`ona sarlavhalari.
<H5>…</H5> - beshinchi pog`ona sarlavhalari.
<H6>…</H6> - oltinchi pog`ona sarlavhalari.
<HEAD>…</HEAD> - sarlavhani aniqlaydi, hujjat haqidagi ma'lumotni ko`rsatadi.
<HR> - gorizontal chiziq (chizg`ich) qo`yadi.
<HTML>…</HTML> - sizning hujjatingizni kodlashtirishda ishlatish uchun tilni aniqlaydi. Ochuvchi hujjatni boshida, yopuvchi esa oxirida joylashtiriladi.
<I>…</I> - matnni qo`lyozma shrift bilan tasvirlaydi.
<IMG> - rasm joylashtiradi. Masalan: <IMG SRC=”MUST.JPG”>, bu erda Must – sizning Web varag`ingizdagi fayl bilan bitta katalogda turgan rasm nomi.
<INS>…</INS> - o`z matnini orasiga joylashtirish kabi aniqlaydi.
<KBD>…</KBD> - matnni foydalanuvchi tomonidan klaviatura orqali kiritilgan kabi aniqlaydi. Odatda monoshirin shrift bilan tasvirlanadi.
<LI>…(</LI>) – ro`yxatdagi har bir element boshlanishini aniqlaydi.
<OL>…</OL> - to`liq tartiblangan ro`yxatni aniqlaydi. LI – uning elementlari.
<P>…(</P>) – bitta abzatsning boshlanishini aniqlaydi.
<PRE>…</PRE> - oldindan formatlangan matnni aniqlaydi.
<Q>…</Q> - qisqa sitatalarni matn satrida belgilaydi. Odatda qo`lyozma shaklida tasvirlanadi.
<SAMP>…</SAMP> - matnni namuna sifatida belgilaydi.
<SMALL>…</SMALL> - kichik o`lchamdagi matnni ko`rsatadi.
<SPAN>…</SPAN> - matn qismining xossalarini bekor qilish zarur bo`lganda ishlatiladi (<DIV> ga qarang).
<STRONG>…</STRONG> - matnning muhim qismlarini ajratish uchun odatda qalinroq shrift ko`rinishida bo`ladi.
<TABLE BORDER = - ramka qalinligi.
<CELLSPACING = - qo`shni yacheykalar orasidagi masofa.
</TABLE> - jadvalni aniqlaydi (<TR>, <TD>, <TH> ga qarang).
<TD>…</TD> - jadval satrida alohida yacheykani ramkaga oladi.
<TH>…</TH> - jadval sarlavha yacheykasi uchun ishlatiladi.
<TITLE>…</TITLE> - sarlavhani tashkil etadi.
<HEAD>…</HEAD> - disklar ichida joylashadi.
<TR>…</TR> - jadvalda satrning boshi va oxiri.
<U>…</U> - matnni ostki qismi chizilgan holda tasvirlaydi.
<UL>…</UL> - to`la tartiblanmagan ro`yxatni aniqlaydi.
<VAR>…</VAR> - programma o`zgaruvchilari nomlarini belgilaydi. Odatda ko`rsiv ko`rinishda bo`ladi.
Hujjat asosiy qismining atributlari.
<body bgcolor=?> RRGGBB ko’rinishida rang qiymatini qo’llab hujjat foni rangini o’rnatadi. Misol: FF0000 – qizil rang.
<body text=?> Rang qiymatini RRGGBB ko’rinishida qo’llab hujjatdagi matn rangini o’rnatadi. Misol: 000000 – qora rang.
<body link=?> Rang qiymatini RRGGBB ko’rinishida qo’llab hujjatdagi gipermurojaat rangini o’rnatadi. Misol: 00FF00 - yashil rang.
<body vlink=?> Rang qiymatini RRGGBB ko’rinishida qo’llab hujjatdagi foydalanilgan gipermurojaat rangini o’rnatadi.
Misol: 333333 – kulrang rang.
<body alink=?> Gipermurojaatning bosilayotgandagi rangini o’rnatadi.
Matnni formatlashda ishlatiladigan teglar.
<pre></pre> Oldindan formatlangan matnni tasvirlaydi.
<h1></h1> ENG KATTA sarlavha hosil qiladi.
<h6></h6> Eng kichik sarlavha hosil qiladi.
<b></b> Qalin shrift hosil qiladi.
<i></i> Qiya shrift hosil qiladi.
<tt></tt> Yozuv mashinkasinikiga o’xshash shrift hosil qiladi.
<cite></cite> Sitata uchun ishlatiladigan shrift hosil qiladi. Odatda qiya yozilgan shrift ishlatiladi.
<em></em> matndagi so’zni alohida ajratib ko’rsatadi. (qiya yoki qalin matn)
<strong></strong> matnning muhim qismlarini belgilashda ishlatiladi. (qiya yoki qalin matn).
<font size=?></font> 0 dan 7 gacha bo’lgan oraliqda matn o’lchamini o’rnatadi.
<font color=?></font> Rang qiymatini RRGGBB ko’rinishida qo’llab hujjatdagi matn rangini o’rnatadi.
Gipermurojaatlar.
<a href="URL"></a> Boshqa bir Web hujjatga yoki joriy hujjatning biror bir qismiga gipermurojaat hosil qiladi.
<a href="mailto:EMAIL"></a> Elektron xat yozish uchun ishlatiladigan dasturga murojaatni hosil qiladi.
<a name="NAME"></a> Hujjatdagi matn qismini gipermurojaat qilish maqsadida belgilaydi.
<a href="#NAME"></a> Joriy hujjatning qismiga gipermurojaat hosil qilish.
Formatlash
<p> Yangi abzats hosil qiladi.
<p align=?> left, right, yoki center qiymatlarni qo’llab abzatsni tekislash.
<br> Yangi satrdan boshlash.
<blockquote></blockquote> Matnning ikkala tomonidan bo’sh joy ajratadi.
<dl></dl> Aniqlovchi ro’yxat hosil qiladi.
<dt> Ro’yxatdagi har bir terminni aniqlaydi.
<dd> Ro’yxat bandiga izoh berish.
<ol></ol> Raqamli ro’yxat hosil qiladi.
<li> Ro’yxatdagi har bir elementni aniqlaydi va tartib raqam beradi.
<ul></ul> Raqamlanmagan ro’yxat beradi.
<li> Ro’yxatdagi har bir elementni aniqlaydi.
<div align=?> HTML hujjatlarda matnli bloklarni formatlash.
Grafik elementlar.
<img src="name"> HTML hujjatga grafik tasvir qo’shish.
<img src="name" align=?> left, right, center; bottom, top, middle qiymatlarini qo’llab tasvirni hujjatning biror tomoniga tekislash.
<img src="name" border=?> Tasvir atrofi ramkasi qalinligini o’rnatadi.
<hr> HTML hujjatga gorizontal chiziq qo’shish.
<hr size=?> Chiziqning qalinligini o’rnatish.
<hr width=?> Chiziq enini piksel yoki protsentlarda o’rnatish.
<hr noshade> Chiziq soyasini yo’qotish.
<hr color=?> Chiziqga ma'lum bir rang berish. Qiymati RRGGBB.
Jadvallar.
<table></table> Jadval hosil qilish.
<tr></tr> Jadvaldagi satrlarni aniqlash.
<td></td> Jadvaldagi alohida yacheykani aniqlash.
<th></th> Jadval sarlavhasini aniqlash.
Jadval atributlari
<table border=#> Jadval ramkasi qalinligini berish.
<table cellspacing=#> Jadval yacheykalari orasidagi masofani berish.
<table cellpadding=#> Jadval qiymatlari va ramkasi orasidagi masofani berish.
<table width=#> Jadval enini piksellarda yoki hujjat eniga nisbatan foizlarda berish.
<tr align=?> yoki <td align=?> left, center, yoki right qiymatlarini qo’llab jadvalda yacheykalarni tekislash.
<tr valign=?> yoki <td valign=?> top, middle, yoki bottom qiymatlarini qo’llab jadval yacheykalarini vertikal bo’yicha tekislash.
<td colspan=#> Bitta yacheykaga birlashgan ustunlar sonini ko’rsatish. (Qo’zg’almaslik bo’yicha =1)
<td rowspan=#> Bitta yacheykaga birlashgan satrlar sonini ko’rsatish. (Qo’zg’almaslik bo’yicha =1)
<td nowrap> Brauzerga jadval yacheykasidagi satrni ko’chirishni taqiqlaydi.
Freymlar.
<frameset></frameset> Hujjatda freym yaratish.
<frameset rows="value,value"> Freymning gorizontal bo’yicha o’lchamlar nisbati.
<frameset cols="value,value"> Freymning vertikal bo’yicha o’lchamlar nisbati.
<frame> Freymda hosil qilinadigan ob'ektni aniqlaydi.
<noframes></noframes> Bu teglar orasida yozilgan ma'lumot brauzer tomonidan freym texnologiyasi tushunilmagan holatda ekranda paydo bo’ladi.
Freym atributlari.
<frame src="URL"> Freymda tasvirlanishi kerak bo’lgan HTML hujjatni aniqlash.
<frame name="name"> Freym nomini aniqlash.
<frame marginwidth=#> Freymning o’ng va chap tomonlaridan bo’sh joy qoldirish.
<frame marginheight=#> Freymning yuqori va quyi tomonlaridan bo’sh joy qoldirish.
<frame scrolling=VALUE> Foydalanuchiga freymdagi o’tkazish yo’lakchasi (lineyka prokrutki)ni boshqarish imkonini berish.
<frame noresize> Freym o’lchamlarining o’zgarmasligini ta'minlash.
26602 marta o`qildi.