Ma`lumotlar : 1092
Xabarlar soni: 591
Bugun: 16.11.2026
Soat: 21:44
Almashtirishlar usuli yordamida axborotni kodlash
Muallif: Mengliyev Shaydulla Abdusalomovich
Qo`shilgan sana: 2020-04-03
Almashtirishlar usuli yordamida axborotni kodlash
1. Monoalfabitli almashtirishlar.
2. Polealfabitli almashtirishlar.

1. Monoalfabitli almashtirishlar.
Axborotlarni kodlashni monoalfabitli almashtirishlarni ko‘rib o‘tamiz:
![]()
Masalan: SHAYDULLA so‘zini shifrlashni ko‘rib o‘tamiz.
Bunda kalit sifatida 2 raqamni olamiz.

2. Polealfabitli almashtirishlar.
Axborotlarni kodlashni polealfabitli almashtirishlarni ko‘rib o‘tamiz:
Masalan: SHAYDULLA so‘zini shifrlashni ko‘rib o‘tamiz.
Bunda kalit sifatida DASTUR so‘zini olamiz.

Shifrlangan matn UHSQXLNLS ga teng bo‘ladi.
Polealfabitli almashtirish shifrlash kodini c++ dasturini keltiramiz.
#include <iostream>
#include <string.h>
int main()
{ string kalit,matin, s1="", s2="", alifbo="", tayyor="";
cout << "BU DASTURDA INGLIZ TILI ALIBOSIDAN FOYDALANILGAN !" << endl;
cout << "KATTA HARFLARDA MATIN KIRITING !" << endl;
alifbo = "ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ";
cout<<"kalit so'zni kiriting:"; cin>>kalit;
cout<<"matinni kiriting : "; cin >> matin;
int k=0;
for( int i=0; i < matin.length(); i++)
{
s1=alifbo;
if( k == kalit.length() ) k=0;
s2=s1.substr(s1.find(kalit.at(k))) + s1.substr(0,s1.find(kalit.at(k)));
tayyor += s2.at(alifbo.find(matin.at(i)));
k++;
}
cout<<tayyor<<endl;
system("PAUSE");
return 0;
}
Polealfabitli almashtirish deshifrlash kodini c++ dasturini keltiramiz.
#include <iostream>
#include <string.h>
using namespace std;
int main()
{ string kalit,matin, s1="", s2="", alifbo="", tayyor="";
cout << "BU DASTURDA INGLIZ TILI ALIBOSIDAN FOYDALANILGAN !" << endl;
cout << "KATTA HARFLARDA MATIN KIRITING !" << endl;
alifbo = "ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ";
cout<<"kalit so'zni kiriting:"; cin>>kalit;
cout<<"matinni kiriting : "; cin >> matin;
int k=0;
for( int i=0; i < matin.length(); i++)
{
s1=alifbo;
if( k == kalit.length() ) k=0;
s2=s1.substr(s1.find(kalit.at(k))) + s1.substr(0,s1.find(kalit.at(k)));
tayyor += s1.at(s2.find(matin.at(i)));
k++;
}
cout<<tayyor<<endl;
return 0;
}
Mustaqil bajarish uchun siz monoalfabitli almashtirishga dastur tuzing?
7103 marta o`qildi.