Ma`lumotlar : 1092
Xabarlar soni: 591
Bugun: 16.11.2026
Soat: 21:43
C++ da matnlar bilan ishlash
Muallif: Mengliyev Sh.
Qo`shilgan sana: 2016-02-17
C++ da matnlar bilan ishlash
C++ da satrlar bilan ishlashni qulaylashtirish uchun string sinfi kiritilgan. string sinfi satrlarida satr oxirini '\0' belgisi belgilamaydi.
Standart kutubxonadagi string sinfidan foydalanish uchun <string> sarlavha faylini dasturga qo'shish kerak.
C tilida kompilyatorlarda <cstring.h> yoki <bstring.h> sarlavha faylini qo'shish kerak bo'ladi. Oddiy usuldagi satrlar bilan ishlash uchun esa, <string.h> sarlavha fayli qo'shiladi.
Eng afzali, o'zingiz ishlatayotgan kompilyator bilan yaxshilab tanishib chiqing.
Satrlar bilan ishlovchi asosiy funksiyalar bilan tanishib chiqamiz.
Satr хususiyatlarini aniqlash uchun quyidagi funksiyalardan
foydalanish mumkin:
unsigned int size() const; // satr o’lchami
unsigned int length() const; // satr elеmеntlar sоni
unsigned int max_size() const; // satrning maksimal uzunligi
unsigned int capacity() const; // satr egallagan хоtira hajmi
bool empty() const; // satrning bo’shligini
aniqlash
Satrning uzunligini aniqlash uchun length() yoki size()
funksiyalaridan foydalanish mumkin.
Misol: Satr uzunligini aniqlash dasturi
#include <iostream.h>
#include <string>
int main()
{
string s;
cout << "Satr kiriting" << endl;
getline(cin, s);
cout << "Siz kiritgan satr " << s.length() << " ta belgidan iborat";
cout << "Siz kiritgan satr " << s.size() << " ta belgidan iborat";
system ("pause");
return 0;
}
Satr uzunligini o'zgartirish uchun resize funksiyasidan foydalaniladi.
1) void resize ( size_t n, char c );
2) void resize ( size_t n );
#include <iostream.h>
#include <string>
int main()
{
size_t n;
string str ("C++ matn kodi so`zi");
cout << str << endl;
// satr uzunligini aniqlash
n = str.size();
// satr uzunligini 2 ta belgiga uzaytirish
str.resize (n + 2, '+');
cout << str << endl;
//satr uzunligini o'zgartirish
str.resize(14);
cout << str << endl;
system ("pause");
return 0;
}
void clear(); - funksiyasi satrni tozalash (to'liq o'chirish) uchun ishlatiladi.
bool empty() const; - funksiyasi satrni bo'shligini tekshirish uchun ishlatiladi. Agar
satr bo'sh bo'lsa, true qiymat qaytaradi.
Satrning biror qismidan nusxa olish
string& assign ( const string &str );
Satrga str o'zgaruvchisidagi satrning to'liq nusxasini olish.
string& assign ( const string& str, size_t pos, size_t n );
Satrga str o'zgaruvchisidagi satrning pos o'rindagi belgisidan boshlab n ta belgi
nusxasini olish.
string& assign ( const char* s, size_t n );
string toifasidagi satrga char toifasidagi satrning n ta belgisi nusxasini olish.
string s1, s2, s3;
s1 = "tami.uz";
s2.assign(s1); // s2 = "tami.uz"
s3.assign(s1, 0, 4); // s3 = "tami"
append funksiyasining assigndan farqi satrning davomiga satr qismining qo'shishidadir.
string& append ( const string& str );
string& append ( const string& str, size_t pos, size_t n );
string& append ( const char* s, size_t n );
Satrdan nusxa olish
#include <iostream.h>
#include <string>
int main()
{
string s1, s2, s3;
s1 = "rdvatami";
s2.assign(s1, 0, 2); // s2 = "rd"
s3.assign(s1, 4, 4); // s3 = "tami"
cout << s1 << endl;
cout << s2 << endl;
cout << s3 << endl;
s1 = s3 + s2; // s1 = "tamird"
cout << s1 << endl;
s2.append(s3); // s2 = " rdvatami "
cout << s2 << endl;
system ("pause");
return 0;
}
char toifasidagi satrni string toifasiga o'tkazish. clear funksiyasiga misol.
#include <iostream.h>
#include <string>
int main()
{
char c[100];
string s = "Boshlang'ich qiymat";
s.clear(); // s ning qiymati tozalandi
cout << "Satr kiriting" << endl;
cin.getline(c, sizeof(c));
// s satriga char toifasidagi c satrini nusxasini olish
s.assign(c, strlen(c));
cout << s << endl;
system ("pause");
return 0;
}
string toifasidagi satrni char toifasiga o'tkazish
string toifasidagi satrni char toifasiga o'tkazish uchun c_str yoki data funksiyalaridan foydalanish mumkin.
const char * c_str() const;
const char * data() const;
Bularning bir - biridan farqi, data funksiyasida satr oxiriga '\0' satr oxiri belgisi
qo'shilmaydi.
#include <iostream.h>
#include <string>
#include <string.h>
int main()
{
char c[100];
string s;
cout << "Satr kiriting" << endl;
getline(cin, s);
strcpy(c, s.c_str());
cout << c << endl;
system ("pause");
return 0;
}
Satrning biror qismini o’ chirish
erase(unsigned int pos=0, unsigned int n=npos);
erase funksiyasi satrni pos o'zgaruvchisida ko'rsatilgan o'rindan boshlab n ta belgini o'chiradi.
Agar nechta belgi o'chirilishi n ko'rsatilmagan bo'lsa, pos o'zgaruvchisida ko'rsatilgan o'rindan boshlab satr oxirigacha o'chiriladi.
Agar pos va n ko'rsatilmagan bo'lsa, satr to'liq o'chiriladi.
#include <iostream.h>
#include <string>
int main()
{
string s = "Assalomu alaykum bo'lajak dasturchilar";
cout << s << endl;
// 16 - belgidan boshlab 9 ta belgini o'chirish
s.erase(16, 9);
cout << s << endl; // Assalomu alaykum dasturchilar - chiqadi
// s = "Assalomu alaykum dasturchilar";
// 16 - belgidan boshlab satr oxirigacha o'chirish
s.erase(16);
cout << s << endl; // Assalomu alaykum - chiqadi
s.erase();
cout << s << endl; // bo'sh satr chiqariladi
system ("pause");
return 0;
}
Satrni satr orasiga qo'shish
Biror satrga boshqa satrning istalgan qismini qo'shish uchun insert funksiyasidan
foydalaniladi.
insert(unsigned int pos1, const string &str); Satrga pos1 o'rindan boshlab, str satrini qo'shish. insert(unsigned int pos1, const string &str, unsigned int pos2,unsigned int n);
Satrga pos1 o'rindan boshlab, str satrining pos2 o'rnidan boshlab n ta belgini qo'shish.
insert(unsigned int pos1, const char *str, int n);
Satrga pos1 o'rindan boshlab, char toifasidagi satrning n ta belgisini qo'shish.
#include <iostream.h>
#include <string>
int main()
{
string s = "Assalomu alaykum do'stlar";
string c = "Merhibon_va_muhtarama_ayollar";
char p[] = "Salomlashish odobi";
cout << s << endl;
// 17 - belgidan boshlab yangi satrni qo'shish
s.insert(17, "aziz_");
cout << s << endl; // Assalomu alaykum aziz do'stlar
// c satridan 8 - belgidan boshlab 10 ta belgi qo'shish
s.insert(21, c, 8, 10);
cout << s << endl; // Assalomu alaykum aziz_va_muhtar_do'stlar
// char toifasidagi satrdan 13 ta belgini qo'shish
s.insert(0, p, 13);
cout << s << endl;
system ("pause");
return 0;
}
Satr qismini almashtirish
Satrning biror qismini almashtirish kerak bo'lsa, replace funksiyasidan foydalanish
mumkin.
replace (unsigned int pos1, unsigned int n1, const string &str);
replace (unsigned int pos1, unsigned int n1, const string & str, unsigned int pos2,
unsigned int n2);
replace (unsigned int pos1, unsigned int n1, const char *str, int n);
replace funksiyasi insert kabi ishlaydi, faqat qo'shilishi kerak bo'lan satrni pos1 -
o'rindan boshlab n1 ta belgi o'rniga qo'shadi.
2 ta satrni to'la almashtirish uchun swap funksiyasi ishlatilad i.
#include <iostream.h>
#include <string>
using namespace std;
int main()
{
string s = "Assalomu alaykum do'stlar";
string c = "Merhibon va muhtarama ayol";
cout << s << endl;
// 17 - belgidan boshlab 5 ta belgi o'rniga c satrni qo'shish
s.replace(17, 5, c);
cout << s << endl;
s.swap(c); // 2 ta satrni to'la almashtirish
cout << s << endl;
s.replace(0, 0, c, 0, 17);
s.erase(25);
cout << s << endl;
system ("pause");
return 0;
}
22576 marta o`qildi.