linkedin facebook linkedin facebook nod32

Ma’lumotlarning ierarxik va tarmoq modellari

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2015-08-15

Ma’lumotlarning ierarxik va tarmoq modellari

Mashina muhitidagi ma’lumotlarning murakkabroq modellari - tarmoqli va ierarxik modellar bo‘lib hisoblanadi. Bu modellar ularning o‘zlariga xos turdagi ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimida ishlatiladi. MBBTda ma’lumotlarni mantiqiy tashkil etish usuli ma’lumotlarning tarmokli yoki ierarxik modeliga mos holda ko‘rsatiladi. Bunday model o‘zaro bog‘liq ob’ektlarning majmuidir. Ikki ob’ektning aloqasi ularning bir-biriga tobeligini aks ettiradi. Tarmokli yoki ierarxik modelida ob’ekt bo‘lib, MBBT kiritilgan ma’lumotlar tuzilmasining asosiy turlari hisoblanadi. Turli MBBTlarda bu turdagi ma’lumotlarning tuzilmasi turlicha aniqlanishi va nomlanishi mumkin.

Modellarda ma’lumotlarning tuzilmalari. Ma’lumotlarning namunaviy tuzilmalariga quyidagilar kiradi: ma’lumotlarning elementi, ma’lumotlarning agregati, yozuv, ma’lumotlar bazasi va h.k. Bu elementlar va agregatlai o‘zaro aloqada bo‘lgan tuzilma bilan tavsiflanadi. SHuning uchun yozuvning tuzilmasi ierarxik xarakterga ega bo‘lishi mumkin. Bir xil tuzilmaga ega bo‘lgan yozuv nusxalari to‘plamining hammasi yozuv turini tashkil etadi.

Ma’lumotlarning elementi - bu ma’lumotlar tuzilmasining nomlangan minimal birligi (faylli tizimlardagi maydonning o‘xshashi).
Ma’lumotlar agregati - bu ma’lumotlar elementlarning quyi to‘plami yoki yozuvlar ichidagi boshqa agregatlarning nomlangan quyi to‘plami.
YOzuv - umumiy holda agregat bo‘lib, u boshqa agregatlarning tarkibiga kirmaydigan tarkibli agregatdan iborat.
Ob’ektlarning modellardagi aloqasi. Ma’lumotlar modeli bir necha turidagi yozuvlarni (obьektlarni) o‘z ichiga olishi mumkin. Ma’lumot modeli ob’ektlar o‘rtasida aloqalar o‘rnatadi. Qandaydir bir predmet sohasi uchun modelning o‘zaro bog‘langan muayyan ob’ektlar to‘plami ma’lumotlar bazasini tashkil qiladi.
Ikki turdagi yozuvlarning (model ob’ektlari) o‘rtasidagi aloqalar, ularning nusxalari o‘rtasidagi guruh munosabatlari bilan aniqlanadi. Guruh munosabati - bu ikki turdagi yozuvlar o‘rtasidagi kat’iy ierarxik munosabat bo‘lib, ular asosiy yozuvlar to‘plami va tobe yozuvlar to‘plamidan iboratdir.
Ierarxik modellarda kalit bo‘yicha bevosita kirish odatda, faqat boshqa ob’ektlarga tobe bo‘lmagan eng yuqori pog‘onadagi ob’ektgagina mumkin. Boshqa ob’ektlarga kirish modelning eng yuqori pog‘onasidagi ob’ektdan aloqalar bo‘yicha amalga oshiriladi. Tarmoqli modellarda esa kalit bo‘yicha bevosita ixtiyoriy ob’ektga kirish (uning modelda joylashgan pog‘onasidan qa’tiy nazar) ta’minlanishi mumkin.. SHuningdek, aloqalar bo‘yicha har qanday nuktadan kirish ham mumkin. Tarmokli modellarda ob’ekt (yozuv, fayl)ning tuzilmasi  ko‘pincha chiziqli va kamroq hollarda esa ierarxik bo‘ladi. Quyi pog‘onadagi ma’lumotlarning tuzilmasi ham o‘z xususiyatga va nomiga ega bo‘lishi mumkin. Masalan, atribut bu ma’lumotlar elementining analogi. CHiziqli tuzilmaga ega bo‘lgan ob’ekt faqat oddiy va kalit atributlardan iborat. Ierarxik modellardagi ob’ekt (yozuv, segment) tuzilmasi ierarxik yoki chiziqli bo‘lishi mumkin.
Turli predmet sohalari uchun ma’lumotlarning tarmokli modeli ierarxik modeliga nisbatan mashinaning ish muhitida  axborot tuzilmalarini aks ettiruvchi umumiy vosita hisoblanadi. Ko‘plab predmet sohalarining maьlumotlari o‘rtasidagi aloqalar tarmoqli ko‘rinishga ega. Bu esa ma’lumotlarning ierarxik modeliga ega bo‘lgan MBBTdan foydalanishni cheklab qo‘yadi. Tarmoqli modellar, ma’lumotlarning ierarxik aloqasini ham aks ettirishga imkon beradi. Bundan tashqari, tarmoqli modellar bilan ishlash texnologiyasi foydalanuvchi uchun qulaydir, chunki ma’lumotlarga kirishni amalga oshirishda hech qanday cheklashlar yo‘q va bevosita ixtiyoriy pog‘onadagi ob’ektlarga kirish imkoni mavjud.
Ierarxik ma’lumotlar bazasida - ma’lumotlar ierarxiya (daraxt) ko‘rnishida saqlanadi. Uning ko‘rinishini quyidagicha tasvirlash mumkin.

Ma’lumotlarning ierarxik modeli

Masalan, bu erda A12 tugunidagi ma’lumotni olish uchun, oldin MBdan A tugun, keyin A1 tugun va undan keyin A12 topiladi.
Tarmoq ma’lumotlar bazasi - ichki ma’lumotlar strukturasi, biri ikkinchisiga boqliq ravishda bo‘ladi. Uning ko‘rinishini quyidagicha tasavvur qilish mumkin.

Ma’lumotlarning tarmoq modeli

Ierarxik va tarmoq modellarida ma’lumotlar tasvirining murakkabligi va bu ma’lumotlar orasidagi aloqani MBni loyihalashda aniqlash kerak bo‘lib, bu esa MBga so‘rov berilganda rellyasion MB jadvallari orasida aloqa o‘rnatishni taminlab beradi.

1344 marta o`qildi.

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений