linkedin facebook linkedin facebook nod32

Farzi gambit Karpov va Timman Moskva 1981

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2015-08-14

Farzi gambit Karpov va Timman  Moskva 1981

1. c2-c4   c7-c5
2. Kg1-f3 Kb8-c6 
3. e2-e3    . . .

Toj talabgorlari final matchining 4 partiyasida: 2. g3 Kc6 3. Kf3 bo’lgan edi Hyukner 3. . .e5 yuriladigan sestimani muvaffaqqiyatli qo’lladi. Ilgari bu qoralar uchun xavfli sanalared.
Men tanlagan yo’l ortiqcha narsalarni ko’zlamaydi va uzoq davom etadigan pozitsiyaviy kurashga mo’ljallangandir.

3. . . .    Kg8-f6
4. Kb1-c3  e7-e6
5. d2-d4  d7-d5
6. c4:d5     . . . 

Bu yerda 6. a3 yurishini qo’shish kerakmi biroq? Degan masalani hal qilish mihim edi. 6. a6 dan keyin oqlar uchun 7. cd dan ko’ra foydaliroq yurish bu holda qoralarda d5 ni piyoda bilan olsh uchun asaoslar ko’proq .a3 va a6 yurishlarinign qo’shilishi yakkalangan piyodaga ega bo’luvchi tomonga foydali bo’lgani uchun, qanchalik g’alati bo’lmasin, bu holda keyingi o’yin planini ayni qoralar belgilaydi.

6.  . . .   Kf6:d5
7. Cf1-d3  Cf8-e7
8.  0-0    0-0
9. a2-a3  c5:d4

Qoralar endi keskinlikni uzoqroq saqlab tura olmaydi. Chunonchi, 9. K:c3 10. bc b6 bo’lganda, yangi hind himoyachisuning oqlar uchun qulay variant vujudga keladi.Tengman markazdagi vaziy6atni yumshatishga qaror qiladi.

10. e3:d4   . . .

Bundan keyingi o’yinni qoralar qanday planlashtirish kerak? 10. . .K:c3   11. bc   almashuvi oqlarga foydali, chunki ularning markaziy piyodalari harakatchanligini saqlamoqda. Qoralarga c8 dagi felni o’yinga chiqarish  muammosini yechish ham oson emas masalan, 10. . .b6 o’tmaydi, chunki 11. Fc2  g6  12. K:b5  F:d5 13. Ce4; 10. . .Cd7. 11. Fc2 g6 12. Ch6  Le8  13. Ce4 da esa oqlar ustunlikka erishadi.
Ikkita yurish qoladi: 10. . .Kf6 va 10. . .Cf6. 10. . .Kf6 ga 11. Cc2 o’naladi va agar 11. . .b6 bo’lsa, 12. Fd3 dan keyin Nemsovich himoyasining varianlaridan biri (oqlar bir temp yutgan holda) yuzaga keladi.

10.  . . .  Ce7-f6
11. Cd3-e4  Kc6-e7
12. Fd1-d3 h7-h6

Yangi g’oya. Odatda bunday vaziyatlarda 12. . .g6 dan keyin o’ynaydilar, bu oqlartga 13. Cg5 dan kayin  fillarni qulay almashtiris imkonini beradi 13.Ch6 ham uchrab turadi.
Partiyadagi yurish, shubhasiz, shoh flangini zaiflashtiradi.lekin oqlar uchun b1-h7 dioganali bo’yicha nishonga qaratilgan hujumkor nkuchlarini o’zgacha saflaantirisah unchalik oson emas. Misol uchun, 13.Fe2 Cd7 14.Cc2  Cc6 va Fd3 ga hamma vaqt Kg6 javobi mavjud ayni vaqtda agar qoralarga b6,Cb7 yoki Cd7-c6 yo’li bilan oq fil muommasini hal qilish nasib etsa, ulr soz pozitsiyaga ega bo’ladi.

13. Kf3-e5   . . .

Endi noxush 14. Kg4 tahlikasi paydo bo’ldi

13.   . . . Kd5:c3
14. Fd3:c3  Ke7-f5

Men qoralar uchun bu yerda 14. . .Fd6 ni eng yaxshi yurish deb hisoblagan edim: darxol d4 piyodasiga hujumni ko’paytirish mumkin bo’lar, oqlar esa 15.Ld1 yura olmas edi (15. . .C:e5). Lekin 14. . .Fd6 ga 15. B4 bor va agar 15. . .Kd5 bo’lsa,16 Fg3. Bordi-yu ,15…Ld8 bo’lsa; 16.Cb2 va oqlar otni e5da mustahkamlab olishga ulguradi.

15. Ccl-e3 . . .

Oqlar ikkita yengil spohni almashtirishdan hayiqmayapti, chunki 15…K:e3 16. fe C:e5    17. de variantida  c8 filining qamoqdan  chiqishi gumon. Buning ustiga <f> liniyasini ochilib, f7 piyodasiga bo’lgan tazyiq sezila boshlaydi.Tinmay  o’sha filni rivojlantirishning yagona yo’lini topadi.

15.  . . .  Kf5-d6
16.   Ce4-f3   . . .

Filni qaysi dioganalda  qoldirish kerak, degan  muhim masalani hal qilish lozim edi. 16. Ce2 kuchligi o’xshaydi, lekin u xolda 16. . .b6 17. Fd3   Kf5  18. g4 C: e5         19. gf  C: h2+ bo’ladi  va qoralar najot topadi.Partiyadagi  yurish  klassik qonunlar  nuqtai nazaridan  aniqroq. Qoralar  markaziy d5 xonasini nazorat qilmay qo’ydi, oqlar esa , aksincha  kuchaytirdiku.  Masalan    d4-d5   yurishini zararlantirishga  qoralar  qay  darajada   shaylanishga   ulgura  olishida  qolgan.

16.        .   .   .        Ce8-d7  
17.  Fe3-  b4      .     .     .

Muhim oraliq yurishi. Endi   17.   . .Ce7 bo’lsa,  e5 dagi zarba yo’qoladi. U xolda oqlar  18. Fb3 o’ynab,  d4-d5 ni tayyorlaydi. Bordiyu,  17.  .  . Fe7  bo’lsa,  18. Cf4  a5  Fb3  va keyin    Lfd1  hamda  d4-d5.

Shuning uchun qora sipoxlarning navbatdagi  qayta   saflanishi  umuman  majburiydir.

17.      .    .    .      Cd7-h5
18. Lf1-e1 . . .

Ruxlarni <e>  va   < d>  liniyalariga  qo’yish kerak, chunki  <c> liniyasida almashuvlar  yuz  berishi  mumkin, binobarin  oqlarning  afzalligi  лфьфнши  ketadi.

18.        .   .   .     Cd7-b5
19.  Fb4-b3        Cb5-a6
20.  La1-d1        Kd6- а5
21.   Cf3-e4        Kf5:e3
22.  Fb3:e3         Fd8-d6

Oqlarda   23.  a4    yurishi    va uni    yanada   olg’a   surish  bilan    boshlanuvchi plan  bor;  bu yakkalangan    markaziy   piyoda    mavjud   pozitsiyalarida gi   bir   qolipga    tushgan  rejalardan  biridir.

23.     Ce4- c2      .   .   .

Filni   zarbalardan   xoli  b1 ga  qo’yilsa  yaxshi  bo’ladi . Lekin   u   xolda   qoralarning   ixtiyorida   23.   .   . Fd5  javobi  mavjud  bo’lar   va oqlar  h7   punkitiga   hujum  qilish   uchun  farzinu  fil   batareyasini    qilolmas   edi.

23.  .   .  Fd5   24.  Сb3    Fd6  dan keyin  men  ikki  imkoniyat   qo’rib   chiqqan   edim.  25. d5:e5 26. F:e5 26. F:e5 C:e5 27. L:e5 ed   28. Le:e5 almashinuvlari o'ziga tortadi. Shubxasiz afzallik oqlarda biroq  pozitsiya  judayam  soddalshib  qoralarning durrang resurslari ortib ketadi.

Men  d4-d5  xavfini tug'diruvchi   25. f4yurishi ustida ham bosh qatirgan edim.  Bu holda ham qoralarga mudofaalanish oson emas. Lekin har holda farzinni d5ga olib o'tish qoralar uchun eng  yaxshi to'xtam edi. 

23.    . . .       Lf8-d8
24. Fe3-e4    La8-c8
25. Fe4-h7+    .  .  .

25.  h3  e'tiborga loyiq : 25.. . . Kpf8  bo'lsa ,  26. Le3  C:e5 27. de  Fc6 28. L: d8+ L:d8   29.  F:  c6   bc 30.  Lc3-end-shpil oqlar uchun yaxshiroq.   26.  .  .  .  Kpe7     27.Cb3  C:  e5 28. de   Fc6    29.  Fh4   Kpe8  30.  L:d8+ L:  d8   31.  Lc1  bo'lganda  ikkala  tomon uchun uchun  ham keskin pozitsiya vujudga keladi.

25.   .  .  .   Kpg8-f8
26.    h2-h3   . . .

Ayrim variantlarda birinchi gorizontalning zaifligi bilinib qoladi, shuning uchun "darcha'' ochib qo'yish menga foydali bo'lib ko'rinadi. Partiyadagi yurish temp yo'qotishga o'xshaydi, lekin, ajabo, bundan yaxshiroq boshqa yurish bo'lmasa kerak.Shu bilan birga 26.  Cb3ga qoralarda juda kuchli  26.   .   .Fb6! javobiborligini  aytib qo'yadi.

26.     . . .   b7-b6?

Bu mag'lubiyatga olib boradi, b6 xonasini oq filning  b3 da paydo bo'lish tahlikasini daf etuvchi  farzin  manevri uchun bo'sh qoldirish kerak edi. Shu sababga ko'ra   26.  .  . Cb5 bo'sh chunki   27. Cb3 va fil "filning panasiga yashirinadi".

26.  . . .   b5    27.   Cb3   a4   bo'lsa ,   28.   Kg6+masalani  hal qiladi. Kurashni  davom  ettirishning birdan bir imkoniyati 26.  .  . kpe7 endi.  27. Kg4  Lh8!   (27.  .  .C:d4?  yutqizadi - 28.  Ke3 ) 28.  Fd5  (28.  Fe4   Fc6 taxminan teng o'yniga olib keladi, xolos) 28. . .  C: d4!  (28.  .  . h5  ga  29. d5 masalani hal qiladi)  29. Fe4  Lhd8  30.  Ke3 g6  (30. . .kpf8  31. Fh7) dan keyin qoralarning mudofaa resurslari hujumni muvaffaqiyatli qaytarish imkonini berardi.Timman shoh h8 da mustahkam joylashgan deb o'ylagan, biroq nogoh tor mor qiluvchi hujum ostida qolgan edi. Men  ham xuddi shunday hato qilib, 1970 yili Karakasda B.Ivkovga boy bergan edim (5- partiyaga qarang).

27.  Cc2-b3    Ca6-b7

28.  d4-d5   . . .

28. Kg6+fg  29.  L:e6 ham  yutardi.  Lekin markazdagi bu yurish samaraliroq.

28.    . .  .    Fd6-c7
29. d5:e6  Ld8:  d1
30.  Ke5-g6+.

Qoralar taslim  bo'ldi.

Endi  30. . .fg (30. . . Kpe8-  31.  Fg8x) bo'lsa, 31. e7+C: e7 (F:e7) 32. Fg8x

713 marta o`qildi.

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений