linkedin facebook linkedin facebook nod32

Sitsiliancha himoya Karpov va Polugayevskiy Toj talabgorlari chorak finalining 6-partiyasi, Moskva 1974

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2015-08-08

Sitsiliancha himoya Karpov va Polugayevskiy Toj talabgorlari chorak finalining 6-partiyasi, Moskva 1974

1. e2-e4   c7-c5
2. Kg1-f3  d7-d6
3. d2-d4  c5:d4
4. Kf3:d4  Kg8-f6
5. Kb1-c3  a7-a6
6. Cf1-e2  e7-e5
7. Kd4-b3  Cf8-e7
8. 0-0          Cc8-e6
9. f2-f4     Fd8-c7
10. a2-a4  Kb8-d7
11. Kpg1-h1  0-0


Polugayevskiy qoralar bilan o`ynaganda sitsiliancha himoyaning nuqul shu variant vujudga kelardi. Matchga tayyorlanish paytida biz trenerim grossmeyster S. Furman bilan shunday bo`lishi bilan hisoblashgan va kuchlarning eng maqsadga muvofiq joylashuvini belgilab chiqqan edik.
Bu yerda odatdagi yurish-12. F5 dir. 1971 yili men shu variant bilan D. Bronshteynni yutishga muvaffaq bo`lgan edim. Keyin Leningraddagi zonalararo turnirida R. Birnga qarshi ham shunday o`ynagandim-u, lekin muvaffaqiyat qozona olmagan edim.

12. Cc1- e3   . . .

G’oya yangi emas. U “yuksak darajada ”gi ikkinchi “hayot” ni 1973 yilgi Geller   Ivkov partiyasidan keyin boshlagan edi.
Oqlar xozircha o’z niyatlarini aniq belgilamay ,markazda keskinlikni saqlab turibdi.

12.   .   .   .   e5:f4
13 .    Lf1:f4  Kd7—e5
14.     a4—a5   . . .

Matinning to’rtinchi partiyasida men bo’shroq—14. Qd4 o’ynaganim tufayli qoralar 14 .Lad8dan keyin yaxshi o’yin olgan edi.

14.    . . .     Kf6—d7
15. Lf4—f1   Ce7—f6


16. Kc3—d5  Ce6:d5
17. Fd1 : d5!?   . . .

Bu erda men bazi bir narsalarni tushuntirib o”tishim lozim . Ayrim shaxmat sharxchilari, ba’zan, quruq rasional  xisob –kitobdon, deb menga tana qildilar . Ha men omilkorman, binobarin, o’yinim ko’proq texnikaga asoslanadi. Men to’g’ri shaxmatni o’ynashga imtilaman va xech qachon ,aytaylik, Larcenga o’xshab tavakkalchlikka  bormayman. Boshqalar singari oqlar bilan birinchi yurishdanoq afzallikka, qoralar bilan esa pozitsiyani tenglashtirishga intilaman .Lekin bir necha imkoniyatlardan men aslo eng  maqsadga muvofig’ini tanlayman . Agar qadri –qimmati baravar bir necha davom mavjud bo’lsa, tanlab olish ko’proq  raqiblarim kimligiga bog’liq bo’ladi. Misol uchun M. Tal bilan uning ijodiy tabiga mos tushmaydigan sodda pozitsiyalarga borishni avzal ko’raman . T. Petrocyan bilan esa murakkabroq o’yin o’ynashga xarakat qilaman.  Bordiyu birdan –bir yo’lni ko’rib qolsam, u xolda menga qarshi kim o’ynayotgan bo’lsa ham  men o’sha yoldan boraman. Aytmoqchi, men keyingi vaqt uslubim ayrim o’zgarishlar kasb etayotganini sezib turibman.
Partiyaga qaytamiz .Polugaevckiyga men taklif etgan ikki piyoda qurboni ilgari , balki ,miyamga xam kelmagan bo’lur edi .  Hamma buni uyda tayyorla ngan narsa deb o’ylaydi. Biroq xudoning o’zi ko’rib turibdi , bu naq taxta  yonidagi improvizasiyadir. Qilgan axtim menga hozir xam  daxshatli tuyiladi . Tinchgina 17 .ed o’ynasa bo’ladi, lekin u holda 17. Kc4 18. C : c4 F:  C4dab keyin oqlar  debyut afzalligi to’g’risida o’ylashi mumkin, xolos.

17.  . . .     Fc7:  C2

Polugaevskiy: olsammi yoki olmasammi ? degan shubxa bilan bir soatni o’tkazib yubordi .  Chunki u menki  qurbon qilibman, demak, hammasi uyda tahlil qilib chiqilgan, deb hisoblashi mumkin edi, ikkinchi tomondan esa ,o’zining bu majburiy yutqazig’ini topa  olmas va shuning  uchun uni qayta-qayta  axtarar edi . Qoralar qurbonni olishdan bosh tortguday bo’lsa,   og’ir pozitsiyaviy iskanjaga tushib qolardi.

18. Kb3-d4 Fc2:b2

Aytadilarku:”gar gunox qilmoqchi bo’lsang ,bir yo’la ulgurji qil, reza-reza bu gunoxlarga javob oson emas !”   deb.
“Oz ”bilan kifoyalanishga urinish (hottoki shunday qilishni istasada )moddiy jixatdan teng amma oqlar yaqqol pozitsiyaviy ustunlikka nega bo’lgan vaziyatga olib kelar edi . Masalan 18.  Fc5 19. Kf5! F:d5  20. ed va d6 dagi qora piyoda ketadi.

19.  La1—b1   Fb2-c3

19   Fa3  yomonroq –qora farzin taxtaning  chekkasida o’yindan tashqari xolatda qoladi.

20. Kd4 –f5   . . .

Yurishning maqsadi filni qo’riqlash va farzinni c5 ga qoymaslik bo’lib bu 20.  Lb3 Fc5   21.  Kf5  F:d5  22.   ed  Kc5   variantida ro’y berishi va qoralar ximoyalanib olinishi mumkin edi.

20. . . .  Fc3 –c2!

Polugaevskiy soz manebr qilmoqda .  Bu eng yaxshi yurishdir.
Suslik qilib qolinsa oqlar sipoxlarning o’zaro xarakatini izga solib oladi .21.Cd4   Ffd Lb2 yoki 21 Lfe1 Fa322.La1Fb2 23.  La2   Fb4  24   Cd2  !—farzin tutiladi .Qoralar partiyadagi yurish bilan bunga halal  bermoqda.

21. Lb1—e1    . . .

Noaniqlik. 21.  Lfe1 dan keyin katta ustunlikka erishadi.  Endi esa qoralarda himoya chorasi topiladi.

21.  . . .  Kd7---c5
22. Kf5:d6   Kc5—d3
23. Ce2:d3    Ke5:d3
24. Le1—d1   Kd3---b4

Uhim farq shunda. Agar men 21-yurishda  Lfe1 o’ynagan bo’lganimda, hozir oq ruxlar  b1  hamda  d1   xanalarida   turgan bo’lardi . Binobarin qoralar faqat ikkita  imkoniyatga ega bo’lar edi:   1)  24. . .Kf2+ 25. C:f2  F:f2  26. e5  Ce7   27.  Lf1   yoki 2)  24. Ke5   25.  K:b7   --ikkala holda ham tashabbus oqlarda.

25. Fd5:b7  . . .


Avvaliga menda ikkita piyoda  so’ng esa bitta piyoda yetishmas edi,   binobarin balki shuning uchundir avvaliga yaxshi anglamasdan   “material yetishmasligi”  ni  yo’qotishga intildim. Lekin shu asnoda 25.  F h5 yurishi  26. L:f6  gf  27. Fg4  +  Kph8  28   Ch6  xafini tug’dirar va bundan qutilish oson bo’lmas edi. (26  g6  27. Fc5).

25. . . .        La8- b8
26.  Fb7-a7  Fc2—c6

Hal qilivchi xoto. 26. . .Kc6 xam yaxshi   emas: 27. Fc7 Kb4 28. F:c2  K:c2  29. Cb6  ustunlik oqlarda.  Lekin 26. . . Fe2 qoralarga   muayyan qarshi o’yin  bersa-da,  bu erda xam 27. ..Cb6  dan keyin  afzallik  oqlar    tomonida  bo’ladi.

27. Ce3---f4    . . .

Keyinroq,  Furman  shu  paytda matbuot  markazida  sifat  qurboni  27. L:f6!  gf  28. Ch6 (29. Fe3  taxlikasini  solib; 28. ...Kd3  ga  29. C:f8,  28. ....Fc2  ga esa 29. Lc1 Fd3  30. ..Fc5!  bo’ladi ) oqlarning talabasiga olib  borishini  isbotlanini  bilib oldim.   U xaq  bo’lsa kerak  lekin  grossmeyster ko’rsatgan talaba  qilish yo’li yogona usul emas . Xaqiqatdanxam . aytishlaricha,  men  27.  Cf4  (28.  e5  taxlikkasini  tug’dirib) o’ynaganimda trenerim tinchlanib :”Bunisi ham   yomon  emas”,  debdi.    Chinakamiga, c4-e5  taxlikasi qoralarning xarakatini siqib turibdi,  b4 dagi  ot  esa  uyindan  chiqibroq qolgan .

27 . . ...   Lb58 –a8

28.  . e5dan ximoqyolanib.

28.Fa7—f2  La8---d8
29.Ff2—g3!    . . .

Havf solish ijrosidan kuchliroqdir!  Bir-biriga qarama –qarshi so’zlar u, lekin ko’pincha  xuddi shunday bo’lib ko’pincha,  xuddi shunday bo’lib turadi. Oqlar e4—e5 surishga shoshilmayapti va tazyiqin  kuchaytiryapti.

29. . . .         Fc6---c3
30.Lf1 ---f3  Fc3---c2
31. Ld1 ---f1  Cf6---d4


Bo’lmasa, e4---e5  dan  keyin xal qilivchixujumga o’tiladi.lekin edni xujumni to’xtatib bo’lmaydi.

32. Cf4---h6    . . .

Mo’ljalga qarab otish endi bir  yo’la ikki punqt –f7  va g7 ga  qaratilgan.

32. . . .     Kb4—c6

33. K:f7  Fc4!  dan keyin o’yini chigallashtirish  umidida.

33. Kd6—f5!     Fc2 ---b2
33. Ce5  bo’lganda o’yin g’alati  tarzda  yakunlanar edi:34. C:g7   C:g7   35. L: g3  va  qoralar motdan qutila olmaydi.

34. Сh6---c1!    . . .

Oqlar surat bilan  h6  xonasini oqga bo’shatmoqda .Endi ximoyalanib bo’lmaydi.

34. . . .    Fb2—b5
35. Kf5---h6+Kpg8----h8
36. Kh6:f7+ Lf8 :f7

36. Kpg8   bo’lsa qoralar  mot  bo’ladi: 37. Kh6+Kph8 38. L:f8+.

37. Lf3:f7   Cd4---f6
38. Fg3—f2  Kph2--g8
39. Lf7:f6    g7:f6 
40. Ff3:f6.

Qoralar taslim bo`ldi.

1347 marta o`qildi.

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений