linkedin facebook linkedin facebook nod32

Inglizcha o`yin boshi Shimkovich va Karpov Lelingrad 1970

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2015-07-02

Inglizcha o`yin boshi Shimkovich va Karpov Lelingrad 1970

1  c2-c4  c7-c5
2  Kg1-f3  Kg8-f6
3  Kb1-c3   d7-d5
4   c4:d5  Kf6:d5
5   e2-e3    Kd5:c3

Yaqin vaqtlargacha oqlarning  markazdagi vaziyatini kuchaytiruvchi bu almashtirishni nazariya xavfli sanardi. Lekin amliyotchi shaxmatchiga agar u muvafaqqiyat qozonishni istasa  ko’pincha belgilangan debyut qonunlariga xilofroq xarakat qilishga to’gri keladi.

6  b2:c3   g7-g6
7  Cc1-a3 

C5 piyodasi himoyaga muxtoj, binobarin eng muximi qarshi xujumga o’tuvchi 7. ... Fa5 yurishi qilishga o’xshaydi. Lekin unda 8  Ke5!? (yoki 8. Fb3!) 8. … F:a3?  9. Cb5+!   Cd7 10. Kc4 ga o’xshagan xar xil debyut  ustamonliklari bilan hisoblashishga to’g’ri keladi: qora farzin tutildi. Bu yerda 7. Fa4+Kd7 (7. … Cd7 8. Fb3 ) 8. Fh4-odatdagi nazariy yurishlar bo’lib farzinni shoh flangiga o’tkazib yuboriladi
7. ... Fd8-c7    Umuman  7. … Kc6 va 8. C:c5 ga 8. Fa5 9. Cd4 e5  10. K:e5 K:e5 11. f4 f6 o’ynash maqsadga muvofiq bo’lardi-yu lekin, 8.Cb5 dan so’ng qoralarning pozitsiyasi yoqimsizroq bo’lib qolardi.

8. Cf1-c4  Cf8-g7   
9. 0-0 ....

Bu variantda oqlar ko’pincha h2 h4 yo’li bilan har ikki tomon uchun xam keskin o’yin boshlaydi.

9. ... 0-0
10. La1-c1  Kb8-d7

Bu yerda xam otni an'anaviy to’xtash joyi-a5 punktiga o’tkazishni ko’zlovchi urinishni tavsiya qilib bo’lmasa kerak, chunki 10. ... Kc6 11. Cc5 Fa5 12. d4! b6 13. Cd5 bc 14. C:c6 Lb8 dan keyin, qurbon qilingan piyodaning o’rnini bosadigan aytarli narsa ko’rinmaydi.

11. d2-d4  La8-b8

Qoralar xarfiga maqsadini bildirish imkoniyatini bermoqda. Risoladagi 11. ... b6 ga oqlar 12. e4 javobini berishi mumkin edi. Endi esa 12. e4 o’ynar ekan, ular qoralarga qulay o’yin beruvchi 12. ... Ch6 13. Lc2 Kb6 14. Ce2 Cd7 manevri bilan  hisoblashmo’gi darkor. Qoralar 11. ... Lb8 dan keyin, kezi kelganda b7-b5 o`ynashidan ham toymaydi.

12. Cc4-b5 .....

Hozircha b7-b5 surilishidan xavfsiramaydi, darhol 12. Kd2 va keyin c5 piyodasiga bo’lgan tazyiqni kuchaytirish maqsadida 13.Cd5 o’ynash diqqatga sazovor edi.

12. .....   b7-b6
13. Kf3-d2  Lf8-d8
14. Fd1 ....
Xar qalay14. Fe2 yaxshiroq

14. .... a7-a6      

Boshqa reja -14. ... Cb7 15. Fg3 Fc8 ham, chamasi, juda istiqbolli edi. Qiziq, 16. Kb3 Ca6 17. c4 Cb7! (Endi fillarni almashtirishdan bosh tortishga xamma asoslar mavjud)   dan keyin qoralar juda ixcham va xarakatchan pozitsiyaga ega.
Masalan 18.Lfd1(18.d5 a6 19. Ca4 La8! bo’lganda, b6-b7 tufayli talofotlardan qutlib bo`lmaydi) 18. ... a6 19. Ca4 (19. C:d7 F:d7 va  Fa4 xavfi tug’iladi)  19. ... Cc6 (fil tag`in almashtirish operatsiyasida qatnashishga tayyor!) 20. C:c6 F:c6  21. dc K: c5 Tashabbus qoralar tomonida (22. Ld5  Fa4   23. L:d8+L:d8  24. C:c5  bc 25. K:c5 F:c4! )  aytish kerakki bu variantlarning ko’pida Fd1 –f3 manevrining xira tomonlari namoyon bo’ladi: oqlarning farzin flange ancha zaiflashib qoldi.

15. Cb5-e2 . . .

15. Cc4 bo’lsa, 15. ... Kf6  16. Fg3 (16. Kb3? b5 17. Ce2 Cg4) 16. ... e5 va oqlar noqulayliklarga duch kelib qoladi. 15. Fc6 ga oddiy  15. ... Lb7 16. F: c7 L:c7 qatori keskinroq 15. ... Fa7 16. Ce2 Cb7 17. Fa4 (17 Fc7? -17. ... Ce5 18. de  Lbc8 ) 17. .. b5 18. C:b5 C:g2 19. Kb:g2 L:b5 20. c4  Lbb8 ham bo’laveradi.
Qora sipohlarning pozitsiyasiga  qaraganda <<barqaror>>

15. ... Cc8-b7
16. Ff3-g3 Fc7-c6

Umuman olganda, endshpilga o’tishga mening hech qarshiligim yo’q, ammo hozir buning sira payti emas-da. Baquvvat, yaxshi mustahkamlangan markazga ega bo’lgan oqlar  endshpilda o’zini hotirjam his qiladi. Shuning uchun 1-navbatdagi vazifa-raqib kuchlarini muvozanat holatidan chiqarish, ularning piyodalar zanjiriga putur yetkazishdir. Ana shundan keyin raqib qarorgohida majburan real zaifliklar-endshpilga boradigan yo’lni ko’rsatuvchi o’ziga hos mayoqlar paydo bo’ladi.

17. Ca3-b2 ...

Oq follar birin-ketin zarbdor pozisiyalarni tark etib, o`zlarini panaga olmoqdalar. O`ylaymanki, oqlar taktikaga qo`l urib (Cc4) va b6-b5 surilishidan cho`chimay (17. ... b5 18. Cb3), "o`z strategik liniyasini egish" da davom etish -c5 punktiga tazyiqni kuchaytirish mumkin edi. Ta'kidlaymizki, 17. Cc4 bo`lganda 17. ... Fa4 tazyiqi bizga endi tanish usullardan: 18. Cb3 F:a3 19. Kc4 bilan daf etishi mumkin. 17. Cc4 dan keyin oqlarning kayfiyatini 17. ... Ke5! 18. de C:e5! 19. f4 (yoki 19. C:f7+Kp:f7 20. f4 L:d2 21. fe+Kpg7 22. Lf2 L:f2 23. F:f2 Lf8 va oqlar qiyinchiliklarga duch keladi. 19. Ff3 L:d2 20. F:f7+Kph8 21. f3 Ff6 bilan qoralar juda qulay endshpilga o`tadigan variant ham etarli emas) 19. ... L:d2 buzilgan ko`rinadi-oqlarning pozitsiyasi juda og`ir. Lekin bularning hammasi-jangari-18. de yurishning oqibatidir. Biroq agar oqlar xotirjamroq 18. Cb3 o’ynaydigan bo’lsa, 17. ... Ke5 yurishi hali hech narsani isbotlamaydi.

17. ... e7-e5 
18. e3-e4 ....

Keyingilaridan malum. bo’ladiki, oqlar o’z fillarini faollashtirishga intilib,vaqtinchalik piyoda qurboniga bormoqda.
18.   .  .  .   e5-d4

Qoralar chaqiriqdan yuz qaytarmayapti.  18.  . . . Fa4  19. Cd1?!  F : a2  20.  Cb3  F  :  b2  21.  Lc2  F : c2 (21. ... Fa3 22. La2) bo’lganda ular farzin evaziga yetarlidan ortiqroq narsa oladi. Lekin 18.  . . . Fa4 ga 19. d5 javobini berish kuchliroq bo’lib, endi agar 19.  . . . F : a2 bo’lsa, 20. Kc4 va qora farzin asir tushish xavfli ostida qoladi. Ko’rinishidan mustahkamdek tuyuluvchi o`yin davomi  18.  . . . Kf6  19. d5   Fa4 aslida juda keskin bo’lib, 20. c4! F : a2  21. C : e5  F : d2  22. C : b8  F : e2  21. Lfe1 dan keying chigalliklarni hisoblab chiqish bilan bog’liqdir. Birinchi qarashda u oqlar uchun xavfsiz. Lekin qoralarning ixtiyorida  18.  . . . Kf6  19. d5 (19. F:e5 Kh5 20. Fe7 Cf6 va farzin ketadi) dan keyin ajoyib resurs -19.  . . . K : e4! (sipoh qurboni raqib qarorgohida vaqtinchalik chalkashliklarga olib keladi, xolos: 19. . . . K:d5 20 ed: F:d5 21. Kb3! c4 22. Ka1! va 22. . . . Fd2 xavfi 23. Lc2 yurishi bilan daf etiladi) 20.  K : e4 (20. dc K:g3 21. hg L:d2 yoki 21. c7 K:e2+22. Kph1 K:c1 yaqqol qoralarning foydasiga) 20.  . . . F : d5 21.  f3 (21. Lfd1 F:e4 22. L:d8+L:d8 23 Cf3 Fd3! yoki 21. Cf3 F:a2 22. Lc2 Fa4 va keyin f7-f5 bo`lishi ham oqlarga yaxshilik ato etmaydi) 21.  . . . F : a2 mavjud. Qoralar bir fil evaziga uch piyoda-yu jiddiy tashabbusga ega. Masalan: 22.  Lc2  Fb3  23.  Lfc1  C : e4  24. fe Ch6.
Xulosa qilib aytamizki, 18.  . . . cd 19. cd  Kc5  20.  d5 oqlarga yaxshi o’yin beradi.

19.   c3 : d4    Fc6-a4
20.   Ce2-c4     .  .  .

Bir piyoda evaziga oq fillar izchil erkinlikka chiqib oladi.

20.     .  .  .     c5 : d4
21.   Cc4-b3   Fa4-b5
22.   Fg3-f4     .  .  .

Darhol ettinchi gorizontalga bosib borish – 22.  Lc7  diqqatga sazovor edi. U holda 22.  .  .  . Ce5  23. Ff3  C:c7  24. F : f7+Kph8  25. Kf3!! (ayni mana shu osoyishta yurish zarur. 25. C:d4+Ce5 bo`lganda hujum osomgina qaytariladi) va bir rux ortiqligiga qaramay, qoralarga tuzukroq himoya chorasini toppish qiyin. Masalan: 25.  . . . Lf8  26. C : d4+ Ce5 (26. ... Ke5 27. F:c7) 27.  K : e5  K : e5! (27. ... L:f7 28. K:f7++Kpg8 29. Kd6+ va yutuq ) va  28. FФc7 kabi  28. Fc4!  Lbe8  29. F : b5 ab 30. f4 ham oqlarga g’alaba qilish imkoniyatlarini berishi kerak. Shuning uchun 25.  . . . Lf8 ning o’rniga 25.  ...  Ce5 o’ynagan yaxshiroq. Endi 26. Kg5!? (26. K:d4? emas -26. ... Fd3) bo’lsa, 26.  . . . C : h2+! (Bu birdan-bir imkoniyat ekanligiga ishonch qiyin emas. 26. ... Kf8 o`ynab bo`lmaydi-27. Fg8x yoki 26. ... Cg7 27. Fg8+L:g8 28. Kf7x. 26. ... Kf6 bo`lsa, 27. f4! masalani halqiladi: 27. ... Lf8 28. fe! L:f7 29. K:f7+Kpg7 30. ef+Kpf8 31. Ca3-va oqlar farzinni qaytarib olib g`alaba qilish kerak) 27. Kp : h2  F : g5  28. Ld1  (28. C:d4+ ham mag`lubiyatdan saqlab qola olmaydi: Ke5 29. Fc7 L:d4! 30. F: b8+ Ld8 31. F:b7 Kg4+ 32. Kpg1 Ff4 33. g3 Fh6 va qoralarning o`zi qattiq hujumga o`tadi-34. Kpg2 Lf8 35. Cf7 Fh2+ 36. Kpf3 L:f7+ va hakozo) 28.  ...  Ke5  29. L :d4  L : d4  30. C : d4  C : e4  va qoralar yutishi kerak. Biroq  26. a4 o’ynab, oqlarning hujum qiluvchi saflarini kuchaytirishi mumkin ekan. Masalan:  26.  . . . Fb4 27. K : e5;  26.  . . . Fa5  27. Ld1!;  26.  . . . Fc5  27. Lc1  Ff8 (27. ... Fd6 28. Kg5 Kf6 29. f4 C:f4 30. Ke6) 28. K : e5 K : e5  29.  F : f8+L : f8  30. C : d4  Lbe8  31. Lc7  C : e4  32. f4 L : f4  33. Lc8  Lf8  34. Cf7 – va o’yin durang bo’lsa kerak.

22.     .  .  .      Ld8 – f8 
22.     .  .  .     Ke5  ga  23. Kc4 o’ynaladi.
23. Kd2 – f3  Kd7 – c5
24. Cb2 : d4 Cg7 : d4
25. Kf3 : d4    Fb5 – e8!

Raqib bu manevrning kuchini chamasi qadrlamadi. Endi oqlar endshpilga o’tishga majbur.

26.    Cb3-d5       .  .  .

Oqlar o’yinni 26. f3 Kd3  27. Ff6  Fd8  (27. ... K:c1 28. Kf5 gf 20 Fg5+ va durang) 28. F : d8  Lf : d8 (yoki 28. ... Lb:d8-29. Kc6) 29. Kc6   K : c1  30. K : d8  K : b3  31. K : b7  Kd2  32. Ld1  K : f3 + 33. gf L : b7 tarzida davom ettirib, bir piyodasiz qolardi. 26. Lfe1   Kd3  27. Fh6  K : e1 (27. ... K:c1-28. Kf3!) 28. Kf5  Fe5  29. f4  Fb2  ham jonga oro kirmasdi.

26.     .  .  .     Ke5 – d3 
27. Ff4-f6 Fe8-d8! 
Kd4 – f5  xavfini daf qilib.
28.  Ff6 : d8   Lf8 : d8 
29.  Lc1 – d1     .  .  .

Oqlar uchun o’yinni 29. Lc6  Kb4 (yoki 29. ... b5) 30. L : b6  K : d5  31. ed C : d5  32. L :b8  L : a6?  Cc4 – hamma sipohlarga hujum qilib  32.  . .. L : b8  tarzida davom ettirish sal yaxshirog`u, lekin pozitsiya og’ir. 

29.      .  .  .    Kd3 – f4
30.     Kd4 – c6   .  .  .
Yoki 30. C : b7  L : b7  31. g3   L : d4.
30.      .  .  .    Cb7 : c6
31.   Cd5 : c6    Kf4 – e2 +
32.  Kpg1 – h1   Ke2 – c3
33.  Ld1 : d8 + Lb8 : d8
Moddiy muvazanatni endi saqlab bo’lmaydi, binobarin, qoralar tezda hal qiluvchi afzallikka erishadi.
34.   Cc6-d5   Kpg8-f8
35.    g2-g3    Kc3 : d5
36.    Lf1-d1   Kpf8-e7
37.     e4 : d5   Ld8-c8!
38.     Ld1-d2   Kpe7-d6
39.     a2-a4      Lc8-c5
40.     Ld2-b2    b6-b5
41.     a4 : b5    a6 : a5
42.     Kph1-g2   Kpd6 : d5
43.     Lb2-b4   Kpd5-c6
44.     Kpg2-f3   Lc5-c4
45.     Lb4-b1    b5-b4
46.     Kpf3-e3   Kpc6-b5
47.     f2-f4        f7-f5
48.     Kpe3-d2   Lc4-c6
49.     Kpd2-d3   Kpb5-a4
50.     Lb1-a1 + Kpa4-b3

Oqlar taslim bo’ldi.

1666 marta o`qildi.

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений