linkedin facebook linkedin facebook nod32

Sanoq sistemalarida amallar bajarish

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2015-05-08

Sanoq sistemalarida amallar bajarish


Turli sanoq sistemalardan 10 likka o’tish:
Bunda n sanoq sistemasida berilgan sonning raqamlari ohiridan nol (0) dan boshlab razryadlari yozilib chiqiladi, va  har bir raqam n ning razryadga teng darajasiga ko’paytirilib qo’shiladi.
Ya’ni :    

              



1010112 =1*25+0*24+1*23+0*22+1*21 +1*20=32+8+2+1=43  

  


A197F 16 = A*164+1*16 3+9*162+7*161 +F*16 0 =10*65536+1*4096+9*256+7*16+15*1=661887

 

10 lik sanoq sistemadan boshqa sanoq sistemalrga o’tish

10 lik sanoq sistemadan boshqa sanoq sistemalrga o’tish
10 li sanoq sistemadan ixtiyoriy boshqa n sanoq sistemaga o’tish uchun:
- 10 lik sanoq sistemadagi  berilgan son n soniga  burchakli bo’lish usulida bo’linadi va qoldiq yozib olinadi.
- keyingi qadamda hosil bo’lgan bo’linma yana n soniga bo’linadi,   . . .
- bunda   bo’lish  bo’linma n sonidan kichik bo’lguniga qadar davom ettiriladi.
- hosil bo’lgan bo’linma va qoldiqlar  ohiridan boshga qarab (pastdan tepaga qarab) yozib olinadi.
- bu son biz izlagan javob bo’ladi!

4310 = 1010112

 

 

218910 =42158

2 lik sanoq sistemasida amallar:
Har qanday sanoq sistemasida qo’shish, ayirish, ko’paytirish, bo’lish kabi amallar biz bilgan 10 lik sanoq sistemasidagi kabi bajariladi, lekin farqi shundaki hosil bo’lgan sonni shu sanoq sistemadagi raqamlar orqali ifodalash kerak :

 

2-lik sanoq sistemasida qo'shish jadvali

1

+

1

=

10

1

+

0

=

1

0

+

1

=

1

0

+

0

=

0


1

+

1

+

1

=

11

 

1

+

1

+

1

+

1

=

100

 

1

+

1

+

1

+

1

+

1

=

101

 

2 lik sanoq sistemasida ayirish jadvali

1

-

1

=

0

1

-

0

=

1

0

-

0

=

0

10

-

1

=

1

2 lik sanoq sistemasida ko'paytirish jadvali

1

*

1

=

1

1

*

0

=

0

0

*

1

=

0

0

*

0

=

0

 

Yuqori tartibli (8 lik, 16 lik kabi) sanoq sistemalarga o’tganda bunday jadvallarni tuzish qiyinlashadi bunday quyidagi usuldan foydalanish mumkin:
Misol. 7538 +4478 =?
Yechish: Qo’shish biz bilgan 10 lik sanoq sistemasidagi kabi birliklar birliklarga, o’nlilar o’nliklarga va h.z tartibda  bo’ladi;
1) 7+3=10; 10 esa 8 lik sanoq sistemasida 12 ga teng   2 ni yozamiz 1 yodda ;


2) 4+5=9; 9 esa 8 liksanoq sistemasida 11 ga teng yoddagi 1 bilan 12, 2 yoziladi 1 yodda


3) 7+4 = 11;  11 8 lik sanoq sistemasida  13 ga teng yoddagi bir bilan 14 boshqa raqamlar qolmagani uchun 14 ni yozamiz.


Ko'payrirish va bo'lish amallari ha huddi shu tartibda bo'ladi.

2350 marta o`qildi.

Foydalanuvchi ismi: qobil
Qo`shilgan sana: 2015-07-17

qoyil

Foydalanuvchi ismi: Bahodir
Qo`shilgan sana: 2016-07-12

Manabu boshqa gap!

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений