linkedin facebook linkedin facebook nod32

Alyoxin himoyasi Karpov Bagirov, Riga,  1970

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2015-05-02

Alyoxin himoyasi Karpov Bagirov, Riga,  1970

1. e2 - e4    Kg8 - f6

2. e4 - e5    Kf6 - d5

3. d2 - d4    d7 - d6

4. Kgl - f3    Cc8 - g4

5. Cf1 - e2    e7 - e6

6. 0-0    Cf8 - e7

7. c2-c4    Kd5-b6

8. e5 : d6    c7 : d6

9. Kb1 - c3    0-0

10. Cc1 - e3    d6 - d5

Bu Alyoxni himoyasining ma’lum variant bo’lib, bokulik master (hozir grossmeyster) uning katta mutaxassisidir.

11. c4 – c5    Cg4 – f3

15.  Ce2 : f3    Kb6 – c4

16. Ce3 : c1    Kb8 – c6

17. b2 – b3    Kc4 – a5

14. .... Fa5 yanglish yurishdir, chunki 15. Ka4 (15. K :d5  ed  16.  bc  dc  17.  C : c6  bc  18.  Fe2  yoki 16… K : d4  17.  F :  d4 Cf6  18.  Fd2  Cc3 19.  Fc2  C : a1  20. Cd2 ham yomon emasligi tushunarli ) 15…b5  16.  bc  ba  17.  cd  ed  18.  C : d5.

15. Cc1 -  e3

   Mening nazarimda, 15.  Cb2  ham e’tiborga loyiq (15.  Ka4 dan keyin 15…K : d4  16. F : d4   Cf6  17. Fb4  Cd2  qoralarga munosib bo’lmasa kerak, lekin  15…b5 bilan  hisoblashmoq darkor ). 15…b6 (yoki 15…Cf6  16.  Ke2) 16.  Ka4 Cf6  17.  Ce2 – pozitsiyaviy ustunlik oqlar tomonda.

16. ....   b7 – b6

Variantning asosiy g’oya ana shu yemirish bilan bog’liqdir. Aytmoqchi, 15… Cg5 yo’li bilan qora fillarni  almashtirsa bo’ladi. Agar endi 16. Fd2 bo’lsa o’yin taxminan shunday davom etishi mumkin: 16 … C : e3 17. fe  b6  18. cb  ab  19.  e4 (19.Led1 Lc8 yurishlar tartibining o’zgarishiga olib keladi)  19… de  20. C : e4 K : d4!  (Kd4 – f3 + bilan farzinni yutish xavfini solidi, 21. Lad1 ga esa, qoralar astagina  21…  Lc8 javobini qilib, c3 da qarshi zarba berish xavfini tug’diradi) 21. Fd3! (oqlar rux va h7 piyodasiga ikki yoqlama hujum uyushtirib, raqibni aldabqo’yganga o’xshaydi) 21 … Kf5!  (oqlar  22. F: d8  La : d8  23. C : f5 ef 24. L : f5 qilib piyodani qaytarib olishi mumkinligi, lekin bu holda ko’zga ko’rinmas afzallikka ega bo’lishi ma’lum bo;ladi ) 22. Fh3  Fd4 + 23. Kph1  Lac8  24.  L : f5  F : c3 (24… L : c3  25.  Lf3!  Sifat ketishiga oliv keladi) 25. F : h7 + Kp : h7 26. Lh5 ++ Kpg8  27.  Ch7 + va oqlar kishti – qoyim e’lon qiladi. Umuman olganda, oqlar 15 … Cg5 ga birdaniga  16. Fd3 o’ynab, har qalay ustunlikni saqlab qoladi.

16. Kc3 – a4    La8 – b8

Qora rux uzoqdan turib d4 piyodasiga yaqinlasha boshlaydi. Lekin bu erda ham 16 … Cg5 diqqatiga sazovor edi.
Albatta, c5 da almashish qoralarga befoyda, chunki 17. K : c5 e5 (17 … C : c5 18. Dc istiqbolsiz) 18. Lc1 (18. de d4 19. Cf4 C : c5 20. a3 Lc8 21. b4 K : b4 22. ab C : b4 yoki 18. de d4 19. Kb7 K : b7 20. C : c6 de 21. F : d8 ef + 22. Kp : f2 La : d8 23. C : b7 dan keyin bir holda oqlar, ikkinchisida esa qoralar bir piyoda ortiq bo’lsa-da, imkoniyatlar tenglashardi)  18 … e4 (18. ed C : d4 bo’lganda qoralar markaziy piyodani saqlab qololmaydi )  19. Ce2 oqlarning afzalligiga olib keladi.

17. La – c1    b6 : c5

18 Ka4 : c5    Ce7 – f6

Endi esa, 18 … Cg5 yomon albatta, chunki 19. C : g5 F: g5 20. Kd7.

19. a2 – a3! ......

   

Bunday yurishni qilish ba’zan ko’p yurishli kombinasiani hisoblab chiqishdan ko’ra qiyinroqdir. c4 punktini nazoratga olib, astagina  b3 – b4 yurishini tayyorlash uchun birdaniga 19. Ce2 (19 Fd2 Lb4 20. a3 L : b3) o’ynash qiziq edi. 19 … Ke7 ga oqlar endi 20. g4!? (20. Fd2 20 ... Kasb 21. a3 a5 tufayli maqsadga eltmaydi, 20. a3 esa, yurishlar tartibi o’zgargan holda o’yinning partiyadagidek davom etishiga olib borati. 20. Cf4 ham hech narsa bermaydi – 20... Lb4, lekin 20. Cd3 Kac6 21. Fg4, diqqatiga sazovordir. Keyin oqlar 22. Lfd1 o’ynab va d4 piyodasini mustahkam himoyalab, ikkala flangda galma-galdan xavf tug’dirishi mumkin ) 20 ... Kg6 21. f4 o’ynaydi. Oqlar taxtaning ikkala chekkasida qurshov taktikasini ishga solib, katta maydoniy ustunlikka erishar va turli - tuman imkoniyatlarga ega bo’lardi. Ta’kidlash kerakki, 19. Ce2 Lb4 20. a3 Lb8 21. b4 Kc4 22.C : c4 dc bo’lganda, 23. Fg4! K : d4 (23 ... Fd5 24. Ke4! C : d4 25. C : d4 F : d4 26. L : c4!) 24. L : c4 Kf5 25. Ld1 va keyin 26. Kd7 yo’li bilan afzallikka erishiladi.
19         ...       Kc6 – e7

20.    Cf3 – e2     Ke7 – f5

21.    b3 – b4    Ka5 – b7

Shunday qilib, butun taxta bo’ylab (g8 – f6 – d5 –b4 – c4 –a5 – b7) saqlab chiqqano’ynoqi ot vaqtincha yuvoshlanib qoladi.
Har bir shaxmatchi piyoda qurbonidek nozik strategik quroldan foydalanishni bilishi shart. Mana hozir ham qoralar chamasi uzoq ikkilanishlardan so’nggina kurashni moddiy tenglikda olib borishga shd qiladi. Chakki bo’ldi!

21.     ...  Kc4 22. C : c4 dc 23. L : c4 bo’lganda (hech bo’lmasa d4 dagi o’z piyodasini himoyalash uchun qurbonni qabul qilish zarur) 23 ... Fd5 24. Fd3 (24. Fb3 esa 24 ... C : d4 25. Ld1 K : e3 26. fe C : e3 + 27. Kph1 Fh5 28. Kd7 Lbd8 29. g4 Fh3 30. Lf4 e5 va qoralar hatto yutishi tufayli hech narsa bermaydi. Ruh chekinganidan keyin ham oqlar biror narsaga ko’ngil bog’lay olmaydi) 24 ... Lfd8 (24 ... Lbc8 o’ynab, avval oqlarning qo’l – oyog’ini bog’lash – ochmasda qo’yish muximroqdek ko’rinadi. Xaqiqatdan xam o’shanda 25.  Ld1 Lfd8 dan keyin oqlarga bir vaqtning o’zida d4 piyodasini saqlab qolish va e6 – e5 surilishiga qarshilik qilish qiyin. Lekin oqlar  24 ... Lbc8 ga 25. Lfc1 o’ynab, muvoffaqiyatga erishadi, masalan : 25 ... Lfd8 26. Ke4! Kd4!? Bo’lmasa, piyodani qaytarib olish umididan paqqos ko’ngilni uzish kerak. 27. K : f6 + gf 28. F : d4. Bu, yagona yurish ekanligiga ishonch hosil qilish qiyin emas: 28. L : c8 to’g’ri kelmas edi, chunki 28 ... Kf3 + 29. gf F : d3; 28. C : d4 L : c4 29. L : c4 e5 30. Fg3 + Kpf8 31. Cc5 + F : c5 bo’lganda esa, birinchi gorizontalning zaifligi bilinib qolardi. 28. F : d4! dan keyin esa shohga eltuvchi yo’llar mahkam berk. 28 ... F : d4! Birdan bir yurish. Bo’lmasa qoralar darhol halok bo’lardi. 29. C : d4 L : c4 30. L :c4 e5 31. Kpf1 ed 32. Kpe2 dan so’ng barcha topqirliklariga qaramay qoralar texnika jihatidan yutqiziq vaziyatiga tushib qoladi) 25. Kb3 (ko’rsatib o’tilganidek,  25 ... Ld1 ga  25 ... Lbc8! yaxshi javobdir ) 25 ... K : d4 26. C : d4 e5 (27. Lc7 Lb7) – oqlarning vaziyati yuqoriroq bahoga arzisa – da, qoralar durangga kurashish uchun hamma asoslarga ega,
Xullas, qoralar piyodani qurbon qilmaslikka qaror qildi. Shunday ekan, balki avval 21 ... K : e3 22. fe qilib,  so’ng 22 ... Kb7 (22 ... Cg5 23. Ba C : e3 24. Kph1 C : c1 25. F : c1 F : a5 26. Kd7 Lbc8 27. Ff4 Fc7 28. F : c7 L : c7 29. K : f8 Kp : f8 va <<a>> piyodalari borligi tufayli oqlar texnik jihatdan yutadigan edshpilga ega ) o’ynash aniqroq bo’lardi. Lekin, meningcha, bu holda ham ustunlik oqlarda : 23. Ca6! (Xuddi shunday! O’z sipohlari harakatini kordinasiyalash uchun e2 xonasini farzinga bo’shatish darkor. Birdaniga 23.Cd3 yomonroq : 23 ... K : c5 24. L : c5 Lc8 ) 23 ... Kd6 ( yoki 23 ... K : c5 24. L : c5 Lc8 ) 23 ... Kd6 (yoki 23 ... K : c5 24. L : c5 Cg5 25. Fe2 Fb6 26. Cd3 va 26 ... Lfc8  ga 27. C : h7 + Kp : h7 28. Fc2 + bo’lishi tufayli oqlar <<c>> liniyasini egallab oldi ) 24. Fe2 ( 24. Cd3 emas, chunki 24 ... a5 25. b5 K : b5 26. Fa4 Cg5 27. Lf3 Ka7 28. Kd7 Fe8) 24 ... Cg5 25. Cd3. Oqlar raqib otning f5 da o’rnashib qolishiga qarshilik qilib, keyin og’ir sipohlarni <<c>> liniyasida to’plashga kirishadi.

22. Ce3 – f4!     Kb7 – d6

23.    Cf4 – e5!     ...

Muhum manevr. Oqlar uning yordamida o’ynoqi otni yanada qattiqroq jilovlab qo’ymoqda. Umuman yengil sipohlardan birini cheklash – hozirgi zamon strategiyasining eng ta’sirchan usullaridan biridir. Markaziy piyodani qurbon qilish noaniq oqibatlarga olib kelardi: 23. Cd3 K : d4 24. Le1 (e6 – e5 ning oldini olib) 24 ... Le8 (Fd1 – a4 xavfi bor edi ) 25. Ka6 Lc8 26. L : c8 K : c8 27. Ce3 (yoki 27. Ce5).
23    ...   Cf6 : e5

24. C : f6 F : f6 25. Kd7 xavfi yufayli majburiy yurish.

24.   d4 : e5    Kd6 – b7

24. ... Ke4 25. Kb3 (25. Cd3 K : c5 26. L : c5 ham

oqlarga ma’lum ustunlik beradi) bo’lganda, qora otlar yomon ahvolga tushib qolardi, lekin amaliy mulohazalarga ko’ra, balki, shunday o’ynash kerak edi. Otning boshqacha yurishi xunukka o’xshaydi: 24 ... Kb5 25. C : b5 L : b5 26. Fa4 Lb8 27. Kd7 Fe8 28. F : a7 La8 29. Fb7 Fe7 30. Lc7!

25.   Kc5 – b3    ...

Oz – 25. Cd3 K : c5 26.
L : c5 ga qanoat qilmay. Oqlar, albatta, raqibni b7 dagi otning doimiy tashvishlaridan holi etmoqchi emas. 25. Ka4 (Fb6 ga yo’l qo’ymay va Ce2 – a6 yurishini tayyorlab ) 25 ...  Fd7 (25 ... Lc8 bo’lsa, 26. Ca6 L : c1 27. F : c1 Fd7 28. Kc5 K : c5 29. F : C5 d4 30. Lc1 d3 31. Cb5 Fd4 32. F : f8 + Kp : f8 33. Le8 ?) 26. Ca6 g6 27. Fd3 qiziq edi. Endi oqlar ustunlikka ega (27 ... F : a4? 27. Cb5 Kc5 28. L : c5).
25.   ...    Fd8 – b6
26.   Ce2 – d3    Kf5 – e7
Bundan keyin mag’lubiyatdan qutilib bo’lmasa kerak.
Qutulish imkoniyatlarini beruvchi 26 ... a5!? 27. C : f5 (yoki 27. b5 a4 28. Lc6 Fd8 29. Kc1 Ke7 – qarshi o’yinga ega bo’lib) 27 … ef 28. Fd4 (28. Kd4 ab 29. Kc6 Lbe8 30. ab Kd8 ham qattiq ta’sir qoldirmaydi) 28 … F : d4 29. K : d4 ab 30. ab Kd8 yaxshiroq edi.

27. Fd1 – g4!     …...

Juda noxush taktikaviy xavf – 28. C : h7 Kp : h7 29. Fh4 + Kpg8 30. F : e7ni tug’dirib, oqlar bir vaqtning o’zida sof pozisiyaviy maqsadni ko’zlamoqda : d4 punktini nazorat ostiga oladi va 29 … a5 30. b5 a4 manevriga qarshilik qiladi.

27. ...…   f7 – f5

27. ...… f6 ham yetarli emas : 28. Fh4 Kg6 (28 … h6 29.Lfe1 ) 29. C : g6 hg 30. Fg3.

28. Fg4 – d4

28. ef  L : f6 29. Fg3 Lbf8 30. Fc7 (yoki Lc7) bo’ganda
b7 dagi qora otning ozotlikka chiqishiga umid paydo bo’lar edi.
28. ….   Kb7 – d8

   Aslida pozisiya oqlar uchun texnik jihatdan yutuqli hisob. Ular sipohlarning bir – biri bilan o’zaro yaxshi harakat qilishidan foydalanib, o’zining farzin flangidagi piyodalarini harakatga keltirsa va oldi ochiq piyoda barpo qilsa bas.

29.   b4 – b5    g7 – g5

Otlar bilan e5 piyodasiga hujum qilmoqchi, lekin bu endi jang natijasiga ta’sir ko’rsata olmaydi.

30.    a3 – a4    Ke7 – g6

31.    Fd4 -  a1    Fb6 – b7

32.    Lf1 – e1    fb7 – g7

33.   Kb3 – c5    Lf8 – f7

34.   a4 – a5     Lf7 – e7

35.   Kc5 – a6    Lb8 – a8

36.   Cd3 – f1    …

Qoralar e5 punktini egallashni ko’zda tutuvchi rejasining samarasini kamaytirib.

36     …    Kd8 – f7

37. … Lb8 38. b6 ab 39. a6 dan keyin oldin ochiq piyoda  qo’shimcha tezlanishga ega bo’ladi.

38.  Lc1 – c6    Kg6 – f8

39.  b5 – b6!   a7 : b6

40.   a5 – a6     Kf7 – h6

41.    Le1 – c1   Kh6 – g4

42.   a6 – a7    Kg4 : e5

Yoki 42 … F : e5 43. F : e5 K : e5 44. L : b6.

43.   Lc6 – c2    …....

44. Ld6 L : c7 (43… L : d6 44. Fa8  L : c7 45. L :c7 F: c7 46. F : e5 va kuchlar nisbati – ruh evaziga farzin bo’lib, piyodalarning endi qimmati yo’q!) 44. L :d8 L : a7 45. L : f8 + ! Kp : f8 46. Lc8 + chiroyliroq yutuqqa olib keladi-yu, lekin har qanday, bularning hammasi ortiqcha harakatning o’zi, holos. Kurash yo’qligida uni o’ylab topishning nima keragi bor.
43.   …    Ke5 – c4
44.   a7 – Fa8   Ld8 : a8
45.   Kc7 : a8    b6 – b5
46.   Lc2 – a2.
Qoralar taslim bo’ldi.

1493 marta o`qildi.

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений