linkedin facebook linkedin facebook nod32

Internetda axborotlarni ifodalash

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2017-08-11

Internetda axborotlarni ifodalash

Shunday qilib, axborot bugun hozirgi zamon kishisi hayotida eng muhim birlikka aylanib bormoqda. Axborot o‘z bilimini boyitishga yordam beradi, dunyoqarashini kengaytiradi va madaniy farovonligini yaxshilaydi. Internetga kirish axborot xazinasiga kirishdek, foydalanuvuchilarga cheksiz bilim qatlamini ochib beradi va qiziqarli onlarga, yaxshi tadqiqotlarga ega bo‘lgan foydalanuvchilar uchun juda katta keng miqyosdagi imkoniyatlar beradi.

Halqaro aspektda internet bilimi erkin axborot almashuviga, xalqaro tajriba almashuviga, alohida tijorat munosabatlarini o‘tkazishga va er sharining har xil nuqtasidagi odamlarni bir biri bilan bog‘lanib turishiga shart-sharoitlar ochib beradi. Internet bilimi faqat sahifama–sahifa ko‘chib o‘tish va kerakli axborotni tezda topish degani emas. Internet bilimi deganda, yuqoridagilarga qo‘shimcha ravishda unga o‘zining axborotini joylashtira bilish tushuniladi. Bunda shunday joylashtirish kerakki, oqibatda bu axborot foyda keltirsin. Internetda axborotni joylash uchun Web sahifa zarur. Unda axborotni ustun, satr bo‘ylab yoki jadvalda o‘rnatish mumkin va shu bilan birga chiroyli qilib bezatilgan bo‘lishi kerak.

Web–sahifa axborotdan foydalanuvchi xohishiga qarab joylanishi mumkin. Bunday sahifalar, talablar asosida yaratiladi va dinamik Web–sahifalar deyiladi. Barcha ifodalangan axborotlar mazmuniga bog‘liq ravishda sahifa bo‘yicha alohida mavzu bo‘lib tarqalishi mumkin. Lekin, foydalanuvchi ega bo‘lgan axborot uchun bir sahifa oralig‘i etmay qolishi mumkin. U holda axborot o‘zaro yagona mavzu bilan bog‘langan, umumiy jihozlangan, bir-biri bilan gipermatnli dastaklar bilan bog‘liq bir qancha Web– sahifalarga tarqatiladi. Har xil sahifalarga tarqatilgan va o‘zaro dastaklar to‘ri bilan bog‘langan hujjat gipermatn deyiladi. Bunday sahifalarning barchasi birgalikda bus-butun axborot birlik Web–saytni tashkil etadi.

Web–saytlar internetda yagona axborot oraliqqa birlashtiriladi. Bunda Web–sayt va Web sahifalar o‘zaro har xil dastaklar bilan bog‘lanadi. Bu yagona oraliq World Wide Web (butun dunyo to‘ri) yoki qisqacha WWW deyiladi. U haqiqatan, xuddi to‘r kabi dastaklar bilan o‘ralgandir. Sayt so‘zining Internet terminalogiyasida tasdiqlanganligiga hali ko‘p vaqt bo‘lgani yo‘q. Ilgari bu ma’noda WWW sahifasi, WWW uzeli yoki WWW serverlar birikmasi ishlatilar edi. Web–saytlar joylashgan axborot axamiyatiga qarab, qo‘yilgan maqsadga bog‘liq ravishda o‘zgarib turadigan alohida standartga ega bo‘lishi ham mumkin. Global ifodalash uchun hamma kompyuterlar tushunadigan va aloqa kanallari orqali uzatishda qulay bo‘lgan kichik o‘lchamli universal til ishlatiladi. Ma’lumki, WWWda ishlatiladigan bunday ifodalash tili HTML hisoblanadi. U quyidagi maqsadlarni amalga oshiruvchi vositalarga ega:

Sarlavhali, matnli, jadvalli, ro‘yxatli, fotografiyali va sh.k. elektron hujjatlarni nashr etish.

Gipermatn dastakda sichqonchani bosish bilan elektron axborotni yuklash;

Uzoqdagi xizmatlar bilan aloqada bo‘lish uchun, axborot qidiruv ishlarida foydalanish uchun, dasturiy mahsulotlarga buyurtma berish va sh.k. usul forma ishlab chiqish;
Elektron jadvallarni, videoklip, ovoz fragmentlari va boshqa ilovalarni bevosita hujjatlarga kiritish.

Har bir Web–sahifa HTML tilining boshqa loyihalaridan foydalanish ishlari bilan bog‘langan. Ular ixtiyoriy sahifa ko‘rinishini va ular har xil dastaklar joylashuvini aniqdab beradi, (rasmlardan matnli hujjatlargacha). SHu bilan birga HTML boshqaruv loyixalari yordamida sahifa umumiy «sklet» i aniqlanadi va keyinchalik ular matn, rasm, dastak va sh.k. deb ataladi.

Web–sayt asosida internetda axborotni ifodalash shaxsiy sahifani yaratishda butunlay farq qiladi, chunki dunyoda sahifani tadqiq qilishdagi barcha ishlar butunlay kompyuter egasi elkasida bo‘ladi. Web–saytni yaratishdagi ishlar ijodiy harakterga ega bo‘lib, unda har biri o‘z vazifasini bajaruvchi ma’lum miqdordagi mutaxassislar ishtirok etadi. Masalan, yirik tashkilotlarda dizayner–sayt uslubini yaratadi; rassom–badiiy jihozlar va grafiklarni tayyorlaydi; Web–master HTML–vositasi bilan sayt verstini; dasturchi sayt uchun dasturiy modullarini yozish; yozuvchi–sayt matnlari va maqolalarni tuzish; kontent master–saytga joylashgan materiallarni tanlash va ko‘zdan kechirish; analitik saytdagi axborotlar ommaviyligini taxlil qilish; trafikani taxlil qilish, statistik ishlarni olib borish; server administratori–dasturiy apparat kompleksining ish qobiliyatini quvvatlash xavfsizligini ta’minlash; menejer–marketolog tashkilot va hamkorlar bilan aloqada bo‘lish; reklama faoliyatini olib borish, sayt davomatini ta’minlash va b.q.

Tabiiyki, shaxsiy axborotlarni yoki juda katta bo‘lmagan firma va tashkilotlarni, shu bilan birga sayt boshlang‘ich versiyalarini internetga taqdim etishda barcha mutaxassislarga ega bo‘lish shart emas, odatda bitta yoki ikkita professional bajaruvchilar bilan qoniqish xosil qilinadi.

Sayt yaratish ishlarini boshlashdan oldin, internetga taqdim qilinajak axborotning maqsad va vazifalarini aniqlab olish zarur, ya’ni kim uchun muljallangan, sayt qanday axborotni taqdim qiladi; saytingizga potensial ineternet mijozlarning qiziqishi qanday darajada va b.k. Bunday va shunga o‘xshash savollarga berilgan javoblar saytning taxminiy ko‘rinishini, strukturasi va hajmini belgilab beradi.

Bunday sayt dizayni va mazmuni o‘zaro biri–birini to‘ldirib berishini esdan chiqarmaslik kerak.

Qoida bo‘yicha internetda axborotlarni taqdim qilish bo‘yicha ishlar Web–sayt yaratish bilan tugamaydi. Vaqt o‘tishi bilan yangi texnologiyalar, yangi fikrlar paydo bo‘ladi, ekspluatatsiya qilish davrida har hil yondashishlar tadbiqdan so‘ng echilishi mumkin bo‘lgan ba’zi bir texnologik savollar yuzaga keladi. Shuning uchun Web–saytni quvvatlab turish bo‘yicha ishlar, umuman doimiy hisoblanadi va ular xabarlarni yangilab turish, sayt tashrif buyuruvchilari o‘rtasidagi dialoglarni quvvatlab turish va elementlarni tatbiq qilish kabi ishlarni bajaradilar.

Hozirgi vaqtda eng ko‘p tarqalgan axborotlarni taqdim qilish turi–bu shaxsiy saytlardir. Ular ko‘pincha «sahifalar», deb ataladi. Ko‘p hollarda saytning bunday har hilligi o‘zini birinchi marta Web–dizayner rolida his etgan shaxs tomonidan bajarilgan bo‘ladi.

Shuning uchun bunday sahifalar maxsus professional dizaynerlar ishidan farqlanmaydi. Asosan shaxsiy sahifalar dizayni yoki yorug‘ rangli palitra bilan yoki sahifalar o‘zlarida faqat matnlarni kiritib qo‘yadilar.

Axborot taqdim qilish xilma − xilligiga yana davlat ta’lim va moliyaviy strukturalar tasarrufidagi noprofessional korxona va tashkilotlar, ilmiy markaz va kutubxonalar va sh.k.ning Web–saytlari kiradi. Bunday saytlar odatda, qandaydir darajada odatiy standart jihozlanishiga ega bo‘ladilar, asosan ularda o‘zgarmas statistik ma’lumotlar salmog‘i ko‘proq bo‘ladi. Bunday saytlar ishlab turishning asosiy vazifasi aniq maxsuslashgan axborotlar taqdim etilib yaratilishidir. Bunday saytlar asosan, profesional dizayner tomonidan bajariladi. Yirik tijorat kompaniyalari ko‘proq tashrif buyuruvchilar e’tiborini jalb qilish maqsadida sayt qiyofasini tez-tez o‘zgartirib turadilar.

Internetda axborotlarni taqdim qilishda saytning yuzi hisoblangan birinchi sahifa asosiy rol o‘ynaydi. Doimo birinchi sahifa manzili sayt manzili deb hisoblanib kelingan. Birinchi sahifani o‘quvchi e’tiboridagi yorug‘ fotografiya, chiroyli nom va yirik sarlavhali bosh maqola, nomerli jurnal muqovasi bilan solishtirish mumkin. Agar birinchi sahifa e’tiborni jalb qila olmasa, u holda sayt tashrif buyuruvchilari birinchi sahifadan nariga o‘tmaydilar. Birinchi sahifani jihozlash uslubi saytnikiga mos kelishi kerak. Ko‘pincha erkin holatda har xil jipslashtirish va cho‘zish vositalaridan foydalanib, birinchi sahifaga ko‘p miqdordagi axborotlarni joylashga to‘g‘ri keladi.

Har bir sayt sahifasi unga qo‘yiladigan qator talablardan tashqari tashrif buyuruvchining ikkita savoliga javob berishi kerak: «Men qaerdaman» va bu erdan men qayoqqa borishim kerak». Buning uchun internet bepoyonligidagi mo‘ljallash va harakat qilish vositasidan, ya’ni navigatsion tizimdan keng foydalanish kerak. Sayt navigatsion tizimi roli uning boy sahifasining alohida roli bilan uzviy bog‘langan bo‘lishi kerak. Agar endigina tashrif buyuruvchili sayt ichida juda bo‘lmasa bir qadam tashlashga ishontirilsa, u holda u qizib qolib, saytdagi taqdim qilingan hamma axborotlarni to‘la-to‘kis tadqiq qilib chiqadi. Internetda axborotlarni taqdim etishning maqsadi va mohiyatini mana shunday izohlash mumkin.

989 marta o`qildi.

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений