linkedin facebook linkedin facebook nod32

Fransuzcha himoya Karpov va Vaganyan, Budapesht

Muallif: Mengliyev Sh.

Qo`shilgan sana: 2016-05-28

Fransuzcha himoya Karpov va Vaganyan, Budapesht

1.e2—e4 e7—e6
2. d2—d4 d7—d5
3. kg1—d2 …
Qadimgi Budapesht yurishi. Bu oqlarga katta ustuhlik bermasa-da, lekin uzoq vaqtgacha ularda barqaror avzallokni saqlaydi.
3. … c7—c5
4. kg1—f3 Kb8—c6
5. e4:d5 e6:d5
6. Cf1—b5 Cf8—d6
7. d4:c5 Cd6:c5
8. 0—0 Kg8—e7
Kd2—b3 Cc5—b6

Xozir bu yurish filni d6 ga chekinish bilan deyarli butunlay ciqib chiqarilgan. Keyingi yillar tajribasi shuni ko`rsatadiki, qora fillar almashtirilgandan keyin qoralarga passiv ximoya bilan cheklanishga to`g`ri keladi. Ularning orzulari chegarasi –durangga erishishdir, bu esa xayrli ish emas.
Oqlqr bunday almashuvga 11- yurishda Cc1—e3 o`ynab erishishi mumkin. Partiyada qilingan 11. Cg5 xam qoralar uchun juda noxushdir. Fil b6 ga ketib , e7 dagi otni qo`riqlamay qo`ydi. Shuning uchun
10. Lf1—e1 0—0
11. Cc1—g5 …
Dan keyin konkret—C : c6 xavfi tug`ildi. Qoralar amalda o`zining shox flangini zaiflashtirishga majbur.
11. … h7—h6
11. . .f6 o`ynalsa, qora fillarni 12. Ce3 yo`li bilan almashtirish kuchliroq bo`ladi, chunki qoralar qarorgoxida yangi zaiflik—e6 xonasi vujudga keldi.
12. Cg5 –h4 g7—g5
13. Ch4—g3 Ke7—f5
<<aktiv>> 13. . .f5 ga 14. Ce5 bo`ladi va qoralar pozitsiyasida nuqul zaifliklar qoladi.
14. Fd1—d2! …
Farzin shu yerdan g5 piyodasini nishonga olar ekan, mavjud h6—h5 ga qarshilik qiladi.
14. … Kf5: g3
15. h2 : g3 Fd8—f6
16. c2—c3 Cc8—f5!
Ajoyib piyoda qurboni. Buni oqlar qabul qilishi shart, aks holda 17. . .Ce4 o`ynaladi. 16. . .Cg4 bo`sh edi, chunki 17. F : d5 Lad8 dan keyin farzin surat bilan qochadi—18.Fe4.
17. Fd2 : d5 La8—d8
18. Fd5—c4 Cf5—d3
19. Fc4—a4 Cd3 : b5
20. Fa4 : b5 G5—g4
21. Kf3—d4 Kc6 : d4

Mana, P. Vaganyan piyoda qurbon qiloyatib ko`z oldiga keltirgan pozisiya. Endi naq ko`rinib turgan 22. K : d4 majburan durangga olib keladi. Qoralar birdaniga barcha sipoxlarni almashtira olmaydi, chunki 22. . .C : d4 23. Cd L : d4 24. F : b7 Ld2 dan keyin oq farzin <<bir o`q bilan ikki quyonni uragi>>: a7 piyodasini oladi va f2 punktini qo`riqlaydi. Biroq 22. . . a6 oraliq yurishi <<ikkisini urish>>ni yo`qqa chiqaradi, chunki piyoda a7 dan ketadi.
G4 piyodasini olishga urishish esa xalokatga olib keladi:23.Fh5 C : d4 24. F : g4+?? F g7 (!) 25. F : g7+ C : g7.
22. c3: d4 a7—a6
23. Fb5—h7 Cb6 : d4
24. Fh5 : g4+ Ff6—g7
25. F : g7+ C : g7 dan keyingi pozitsiyani Vaganyan uy sharoitida taxlil qilgan, deb o`ylashga barcha asoslar bor—12-yurishdan keyin o`yin judayam majburiy xususiyatlar kasb etdi, uning rivojlanish yo`nalishini esa qoralar belgiladi.
Endshpilda oqlar ortiq piyodasini asrab turibdi,lekin shunga qramay, ularning g`alaba qilish imkoniyatlari juda kam. Yaydoq taxtada fil otdan ancha kuchliroq, bundan tashqari , raqib ruxini ikkinchi qatorga qo’ymaslik unchalik oson ish emas. Mana, taxminiy variantlar: 26. Le2?! Lfe8 27. Lc2 Lc8 28. Lac1 L : c2 29. L : c2 Le1+ 30.Kph2 Lb1; 26. Lb1?! Lc8 27. Le2 Lfe8 28. L : e8+ L : e8 29. Kpf1 Lc8 30. Ka1 C : b2!—ikkala holda ham –tenglik bilan.
25. Fg4—f3 Cd4 : b2
26. La1—d1 …
Endi oqlar b7 piyodasini olish havfini solmoqda. Lekin, shu bilan birga, shox pozitsiyasiga to`g`ridan—to`g`ri xujum boshlanishi xam qoralar uchun juda xavfli .
Extiyotkorliksiz o`yin ularni xalokatga olib kelishi mumkin: 26. . .Cc3? 27. L : d8 L : d8 28. Le4 Kph7 29. Lg4 Ff6 30. Fe4+ Kph8 31. F : b7.
26. … b7—b6
27. Ff3—b7 …
Bu yurish piyoda yutadi, lekin raqibga barcha ruhlarni almashtirib yuborish va durang qilish uchun durustgina imkoniyatlari bor pozitsiyaga ega bo`lishga yo`l beradi.oqlarning ixtiyorida etiborga loyiq boshqa imkoniyat—moddiy jihatdan teng xolda xujum uchun o`ynash yo`li boredi: 27. Le4 va 27. . . Kph8 28. Lg4 L : d1+ 29. F : d1 Ff6 30. Lf4 dan keyin qoralarga himoyalanish oson emas. Agar men uzoqdan turib boshlangan operatsiyaoqibatlarini aniq baxolay olganimda, balki, ana shu—27. Le4 ni tanlagan bo`lardim.
27. … Ld8 : d1
28. Le1 : d1 Fg7—g4
29. Ld1—b1 …
Yana bir juft ruhni almashtirishga rozi bo`lishga to`g`ri kellmoqda. Chunki 29. Ld5 ga 29. . .Fe6 bo`ladi, agar29. Ld6 bo`lsa, 29. . .Le8 dan keyin 30. . . Le1+ va 31. . . Fhx xavfi tug`iladi.
29. … Lf8—d8
30. Fb7 : a6 Ld8—d1+
31. Lb1 : d1 Fg4 : d1+
32. Fa6—f1 Fd1—c2
33. Ff1—b5 …
Men qolgani –texnikaning ishi deb o`ylab, dastlabki xisob-kitoblarimni shu pozitsiyaga etganda to`xtatdim: qora shox pozitsiyasining butunlay putiri ketgan, sochilib ketgan piyodalar—naqd zaiflikning ozi, binobarin, ot f5, f4 yokih5 punkitlaridan bitiga tushib olsa bas—qorqlqrning pozitsiyasi barbod bo`lib ketadi; bundan tashqari , ushbu pozitsiyada oqlarning piyodasi ortiq. Bularning xammasi to`g`riku-ya , lekin bitta noziklik borki, men uni nazardan qochirib qo`yibman : b3 dagi otni olib o`tish uchun zarur a5, c5, d4 xonalarini b6 piyodasi va qora fil sergaklik bilan kuzatib turibdi. Kisht emay yoki ortiq piyodani bermay turib , bu to`siqdan o`tib ketish favqulotda qiyin. Shuning uchun , <<kim-kimni aldaydi>> o`yini boshlanadi.

33. … Cb2—a3
34. Fb5—d5 …
Biroz fayri tabiyroq to`xtam. Oqlar ushbu poizitsiyada moddiy ustunlikka ega holda farzin flangidagi piyodalarni almashtirish va butun o`yinni shox flangiga ko`chirish tarofdori. Bu xolda ularning sipoxlari a2 piyodasini saqlash tashvishlaridan qutiladi, xammasidan xam ot b3 dagi qafasdan chiqib ketadi.
34. F: b6 o`ynab bo`lmas edi, chunki 34. … Fd1+ 35. Kph2 Fh5+ va kishti qoyim.
34. … Ca3—f8
34. … Cc5 biroz yaxshiroq edi (ikki yurishdan keyin fil baribir shu pozitsiyani egalladi). Oqlar partiyadagidek javob berardi:
35. Fd5—d2
35. a4, 35. … Fb1+ 36. Kph2 Fa2 tufayli o`tmas edi; 35. Kd2? Yanada bo`shroq—35. … Fd1+ 36. Kph2 Cb4.
35. … Fc2—e4
36. Kpg1—h2 Cf8—c5
37. Kb3—c1 …
37. K : c5? Bc 38. F : h6 c4 bo`lganda, oldi ochiq piyoda qoralarga osongina durangni taminlar edi.
37. … Kpg8—g7
38. Kc1—d3 Fe4—d4
39. Fd2—e2 Cc5—d6?

Qoralar barcha mavjud vositalar bilan raqibiga sipoxlarining o`zaro xarakatini uyg`unlashtirishiga yo`l qo`ymasligi kerak edi. 39. … Fc4 o`ynab, otni ochmas qilishi va a2 piyodasiga tushishi zarur edi. Endi esa ot bemalol f4 ga o`tib oladi va qoralar uchun og`ir farzinli endshpilga o`tishga majbur. 39. … Fc4 ga oqlar partiyadagidek 40. Kph3? Jovobini bera olmas edi—40. … C : f2. 40. f3 o`ynashga to`g`ri kelardi.
40. Kpd2—h3 Fd4—d5
41. Fg4+ xavfi tug`ulgan edi.
41. Kd3—f4 Cd6 : f4
Majburan. 41. … Fd4 yaramaydi, chunki 42. Fg4+ Kph7 (42. … Kpf8 43. Kg6+ va farzin yutiladi; 42. … Kpf6 43. Kh5+ Kpe5 44. Fg7+ va 45. F : f7) 43. Kh5 Fc3 44. Fd7 va oqlar yutadi.
42. g3 : f4 Kpg7—f8
43. Kph3—g3 b7—b5
44. Fe2—b2 Fd5—d3+
45. Kpg3—h4 Fd3—d8+
46. Kph4—g3 …
46. Kph5 o`tmas edi, chunki 46. … Fd5+ va 47. … F : g2. oqlar raqibni “tekshirib” ko`rgach, asosiy planga qaytadi.
46. … Fd8—d3+
47. Kpg3—h2 Kpf8—g8
48. Fh8+ xavfi tug`ilgan edi.
48. a2—a3 Fd3—d6
49. Fb2—b4 Fd6—f6
50. f2—f3!

Juda kuchli. Endi oqlar farzinlarni nafaqat e5 da balki e4 da xam almashtirish imkoniyatiga ega bo`ldi, lekin asosiysi, shohga yo`lak ochiladi. Qoralarga voqealar rivojini itoatkorona kutish qoladi, xolos
50. … ff6—h4+
51. Kph2—g1 Fh4—h5?
Darxol boy beradi. 51. … Ff6 qarshilikni cho`zar edi.
Oqlarning ixtiyorida bir qancha yutish planlari bo`lardi. Ulardan eng tabiiysi—shohning olg`a yurishidir. Mana ibratli variant: 52. Kpf2 Fh4+ 53. Kpe3 Fh1 54. Fb2 Fe1+ 55. Kpd4 Ff1 56. Kpc5 Fc4+ 57. Kpb6 va keyin g2—g4 f4—f5 xamda Fb2—b4.
52. Fb4—e7! Kpg8—h7
Qora farzin xech qayoqqa yura olmaydi. 52. … Fd5 53. Fe8+ dan keyin u almashuvga ro`para bo`ladi.
53. g2—g4 Fh5—h3.
Qoralar taslim bo`ldi.

234 marta o`qildi.

Parol:
Eslab qolish.


Ro`yhatdan o`tish

testing

+998915878681

Siz o`z maxsulotingizni 3D reklama ko`rinishda bo`lishini xohlaysizmi? Unda xamkorlik qilamiz.

3D Reklama


Рейтинг@Mail.ru
Рейтинг@Mail.ru

Besucherzahler
счетчик посещений